آلومینیوم به واسطه وزن سبک، مقاومت بالا در برابر خوردگی و قابلیت بازیافت، نقش حیاتی در صنایع جهانی ایفا میکند. تولید این فلز شامل آلومینیوم اولیه از بوکسیت و آلومینیوم ثانویه از بازیافت ضایعات میشود. افزودن عناصر آلیاژی، خواص مکانیکی و حرارتی آن را بهبود بخشیده و کاربردهای صنعتی آن را گستردهتر میسازد. سال ۲۰۲۰ با کاهش حجم تجارت این فلز همراه بود اما در سال ۲۰۲۱ به دلیل بازگشایی اقتصادها پس از همهگیری کرونا و رشد تقاضا، حجم تجارت آلومینیوم کار نشده آلیاژی و غیرآلیاژی به بالاترین میزان پنج سال اخیر رسید. در سال ۲۰۲۲، بحران انرژی باعث کاهش تولید و تجارت این فلز شد اما در سال ۲۰۲۳ با بازگشت ظرفیتهای تولیدی، بازار دوباره بهبود یافت. روسیه و کانادا بزرگترین صادرکنندگان این محصول شناخته میشوند. سهم آلومینیوم کار نشده آلیاژی از کل تجارت طی سالهای مختلف نوسانی بوده است.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از روابط عمومی شرکت مشاوره اقتصادی آرمان آتورپات، آلومینیوم به واسطه ویژگیهای منحصربهفردی نظیر وزن سبک، مقاومت بالا در برابر خوردگی و قابلیت بازیافت گسترده، جایگاهی حیاتی در میان صنایع جهانی دارد و نقشی کلیدی در بخشهای گوناگون صنعتی ایفا میکند. تجارت جهانی این فلز به طور کلی به دو بخش آلومینیوم آلیاژی و غیرآلیاژی تقسیم میشود. فرایند تولید، به دو طریق اصلی صورت میگیرد؛ آلومینیوم اولیه از سنگ معدن بوکسیت و از طریق روشهای انرژیبر به ویژه الکترولیز بهدست میآید؛ حال آنکه آلومینیوم ثانویه از بازیافت ضایعات آلومینیومی حاصل میشود.
افزودن عناصر آلیاژی نظیر منیزیم، سیلیسیوم یا روی به آلومینیوم، سبب بهبود خواص مکانیکی و حرارتی آن میشود و امکان بهرهبرداری گستردهتر در کاربردهای خاص صنعتی این فلز را فراهم میسازد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که واحدهای ذوب (تولید اولیه) هر دو نوع آلومینیوم آلیاژی و غیرالیاژی تولید میکنند؛ حال آنکه واحدهای ذوب ثانویه تنها قادر به نوع آلیاژی آن هستند. شایان ذکر است که صنعت آلومینیومسازی، به دلیل اتکای بالا به انرژی الکتریکی در مراحل تولید به ویژه در فرایند الکترولیز، از جمله صنایع با مصرف بالای انرژی محسوب میشود.
در سال ۲۰۲۰، تجارت جهانی آلومینیوم تحت تاثیر شدید بحرانهای زنجیره تامین و محدودیتهای ناشی از همهگیری کرونا، به پایینترین سطح خود در کل دوره مورد بررسی رسید و مجموع تجارت این فلز به حدود ۲۵٫۵ میلیون تن محدود شد. در سال ۲۰۲۱ و همزمان با بازگشایی تدریجی اقتصاد جهانی در دوره پسا کرونا، حجم تجارت آلومینیوم شاهد جهشی قابل توجه بود و هر دو محصول آلومینیوم کار نشده آلیاژی و غیرآلیاژی، به بالاترین میزان تجارت خود طی پنج سال اخیر دست یافتند؛ به طوری که حجم تجارت این دو محصول در سال مذکور به ترتیب ۱۵٫۹ و ۱۳٫۸ میلیون تن ثبت شد. با این حال، در سال ۲۰۲۲ دوباره روند کاهشی بر بازار حاکم شد؛ چراکه تشدید بحران انرژی به ویژه در چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده آلومینیوم جهان، منجر به بروز اختلالات جدی در روند تولید و در نتیجه کاهش حجم تجارت شد.
بحران انرژی محدود به چین نماند؛ جنگ روسیه و اوکراین موجب شد تا مناطقی از جمله اروپا نیز با اختلال جدی در تامین انرژی مواجه شوند. کاهش چشمگیر عرضه گاز طبیعی، منجر به افزایش بیسابقه قیمت انرژی الکتریکی شد؛ به گونهای که افزایش شدید قیمت گاز طبیعی و برق، منجر به تعطیلی بخشی از کارخانههای ذوب آلومینیوم در اروپا شد.
این عوامل بر حجم تجارت آلومینیوم تاثیر گذاشت؛ به نحوی که حجم تجارت آلومینیوم کار نشده غیرآلیاژی و آلیاژی در این سال، به ترتیب حدود ۱۱ و ۳ درصد نسبت به سال پیش از آن کاهش یافت. صنعت آلومینیومسازی به دلیل وابستگی بالا به انرژی الکتریکی به ویژه در فرایند الکترولیز، از جمله صنایع پرمصرف انرژی به شمار میرود و استفاده گسترده از سوختهای فسیلی در تولید انرژی الکتریکی، منجر به رد پای کربنی قابلتوجه در این صنعت شده است. دولت چین برای کنترل مصرف انرژی و کاهش آلایندگی، سیاست کنترل دوگانهای اجرا کرد که به طور مستقیم، صنایع پرمصرفی مانند آلومینیومسازی را تحت تاثیر قرار داد.
در پی حل بحران انرژی و در چنین شرایطی، سال ۲۰۲۳ آغاز روند بهبود در بازار آلومینیوم بود. تولیدکنندگان با بازگرداندن ظرفیتهای تولیدی پیشتر متوقف شده به مدار تولید، حجم عرضه را افزایش دادند و متعاقب آن، تجارت جهانی آلومینیوم نیز رشد یافت. در همین سال، حجم تجارت آلومینیوم کار نشده با رشدی محسوس نسبت به سال قبل از آن، به حدود ۳۰ میلیون تن رسید. همچنین، دو کشور روسیه و کانادا به ترتیب با سهمی معادل ۱۰٫۵ و ۹٫۶ درصد از صادرات جهانی، عنوان بزرگترین صادرکنندگان آلومینیوم کار نشده را به خود اختصاص دادند.
در سال ۲۰۲۴، تحت تاثیر کاهش تقاضای جهانی علیالخصوص از سوی چین، حجم تجارت آلومینیوم غیرآلیاژی و آلیاژی با افت همراه شد. با این حال، ایالات متحده آمریکا و چین همچنان در جایگاه اصلیترین واردکنندگان آلومینیوم غیرآلیاژی باقی ماندند. در همین سال، کانادا با سبقت از روسیه، عنوان بزرگترین صادرکننده آلومینیوم غیرآلیاژی را به خود اختصاص داد و سهمی معادل ۱۱٫۳ درصد از صادرات جهانی را در اختیار گرفت؛ روسیه نیز با سهم ۱۰٫۵ درصدی در رتبه دوم ایستاد.
در حوزه آلومینیوم کار نشده آلیاژی، کشورهای امارات متحده عربی و نروژ طی سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ به عنوان مهمترین صادرکنندگان جهانی شناخته شدند. همچنین در دو سال پایانی بازه مورد بررسی، آلمان و ایالات متحده آمریکا به ترتیب بیشترین میزان واردات آلومینیوم کار نشده را به خود اختصاص دادند و به عنوان بازیگران اصلی در سمت تقاضای این بازار شناخته شدند.
در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، روند سهم تجارت آلومینیوم کار نشده آلیاژی از کل حجم تجارت جهانی آلومینیوم کار نشده، نوسانات قابل توجهی را تجربه کرده است. همانطور که در نمودار ۲ مشهود است، در سال ۲۰۲۱ همزمان با رشد حجم تجارت کارنشدههای آلیاژی، سهم این گروه کالایی از کل تجارت آلومینیوم کار نشده نیز به بالاترین سطح خود رسید و به ۵۳ درصد افزایش یافت اما این روند صعودی پایدار نماند. در سال ۲۰۲۲، کاهش حجم تجارت آلومینیوم کار نشده آلیاژی باعث افت سهم آن از تجارت کل شد و این سهم به ۵۱ درصد کاهش پیدا کرد.
این روند نزولی در سهم کار نشدههای آلیاژی از کل کار نشدهها تا سال ۲۰۲۳ ادامه یافت. در سال ۲۰۲۳، با وجود افزایش حجم تجارت آلومینیوم کار نشده آلیاژی، رشد چشمگیر تجارت کار نشدهها باعث شد سهم این بخش از کل تجارت آلومینیوم اولیه کاهش یابد و به ۵۰ درصد تنزل پیدا کند. با این حال، در سال ۲۰۲۴ کاهش حجم تجارت آلومینیوم کارنشده آلیاژی تداوم یافت اما به دلیل افت بیشتر حجم تجارت کل محصولات کار نشده، سهم این دسته از محصولات از کل تجارت اولیه افزایش یافت و به ۵۱٫۴ درصد رسید. این نوسانات در سهم بازار نشاندهنده تاثیر متقابل روندهای تجارت محصولات کار شده و کار نشده بر جایگاه نسبی هرکدام در تجارت جهانی آلومینیوم هستند.
انتهای پیام//
