به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از روابط عمومی شرکت مشاوره اقتصادی آرمان آتورپات، گروه «Tata Steel» که در سال ۱۹۰۷ توسط جمشید جی تاتا در هند تاسیس شد، با بیش از یک قرن سابقه فعالیت، به عنوان یکی از قدیمیترین و بزرگترین شرکتهای فولادسازی جهان شناخته میشود و نقش تعیینکنندهای در توسعه صنعت فولاد هند و بازارهای بینالمللی ایفا کرده است؛ به گونهای که هدف اولیه این شرکت پاسخ به نیازهای صنعتی کشور و کاهش وابستگی به واردات فولاد بود اما با گذشت زمان، امروز به یکی از بازیگران جهانی در حوزه فولاد و مواد معدنی تبدیل شده است.
این شرکت با بهرهگیری از ادغامها و سرمایهگذاریهای جهانی، حضور خود را فراتر از هند گسترش داده و دارای واحدهای تولیدی در اروپا، آسیای جنوبشرقی و آفریقا است. مدیریت یکپارچه زنجیره تامین جهانی، به شرکت «Tata Steel» این امکان را میدهد تا رقابتپذیری خود را در بازارهای بینالمللی حفظ کند و علاوه بر تامین نیاز داخلی، سهم مهمی در صادرات فولاد و محصولات تخصصی داشته باشد.
منابع مواد اولیه، ازجمله سنگآهن و کک، از معادن داخلی و خارجی تامین میشوند و با مدیریت بهینه زنجیره تامین، هزینهها کنترل شده و بهرهوری تولید افزایش مییابد. در مدل کسبوکار شرکت «Tata Steel»، نوآوری و توسعه فناوری جایگاه ویژهای دارد. سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه، به بهبود کیفیت محصولات، کاهش ضایعات و مصرف انرژی و ارائه راهکارهای فولادی با عملکرد بالا منجر میشود؛ بهگونهای که این نوآوریها نهتنها هزینههای تولید را کاهش میدهند بلکه امکان عرضه محصولات متمایز و رقابتی در بازار را فراهم میآورند و نقش این شرکت را به عنوان یک پیشروی جهانی در صنعت فولاد تقویت میکنند.
در نمودار یک، حجم تولید محصولات فولادی شرکت «Tata Steel» طی بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ قابل مشاهده است و روند تحولات این دوره، بازتابی از شرایط اقتصاد جهانی و بازار فولاد محسوب میشود. سال ۲۰۲۱، نقطه آغاز یک روند صعودی برای شرکت بود که همزمان با بازگشت اقتصاد جهانی از رکود ناشی از همهگیری کرونا شکل گرفت و حجم تولید فولاد به ۲۸.۵۴ میلیون تن رسید؛ این مهم مبنای مقایسه سالهای بعد قرار میگیرد.
با توجه به نمودار ۲، درآمد شرکت «Tata Steel» در همان سال برابر با ۱٫۵ تریلیارد روپیه و سود عملیاتی ۳۰۸ میلیارد روپیه ثبت شد که نشاندهنده حاشیه سود عملیاتی قابل توجه حدود ۱۹٫۸ درصد بود.
سال ۲۰۲۲، نقطه اوج چرخه سودآوری شرکت «Tata Steel» در این بازه زمانی پنجساله محسوب میشود؛ به نحوی که تولید فولاد با رشد ۸٫۷ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ به ۳۱٫۰۳ میلیون تن افزایش یافت که بالاترین نرخ رشد تولید در کل دوره است. درآمد شرکت در این سال با افزایشی معادل ۵۶٫۱ درصد به ۲٫۴ تریلیارد روپیه رسید و سود عملیاتی با رشد حدود ۱۰۶٫۶ درصدی بیش از دو برابر شد و به ۶۳۰ میلیارد روپیه رشد پیدا کرد.
این نقطه اوج عمدتا نتیجه شرایط بیسابقه بازار جهانی فولاد در پی آغاز جنگ اوکراین بود که منجر به اختلال در زنجیره تامین، افزایش شدید قیمت انرژی در اروپا و محدودیت عرضه فولاد شد و شرکت «Tata Steel» با بهرهگیری از پایگاه قوی در هند و اروپا توانست از این فضای قیمتی با حدود ۲۶٫۲ درصدی سود از درآمد حداکثر بهره را ببرد. با این حال، افزایش ساختاری قیمت گاز و برق در اروپا در همان سال بذر مشکلات آتی را کاشت که آثار آن طی سالهای بعد نمایان شد.
سال ۲۰۲۳، فاز اصلاحی چرخه فولاد برای شرکت «Tata Steel» بود. تولید فولاد اندکی کاهش یافت و با افت ۱٫۲ درصدی به ۳۰٫۶۵ میلیون تن رسید. درآمد سال ۲۰۲۳ تقریبا ثابت ماند و تنها ۰٫۲۵ درصد کاهش یافت اما سود عملیاتی سقوطی سنگین معادل ۴۸٫۸ درصد را تجربه کرد و به حدود ۳۲۰ میلیارد روپیه کاهش یافت.
این واگرایی میان درآمد پایدار و افت شدید سود عملیاتی، منجر به کاهش سهم سود از درآمد به حدود ۱۳ درصد شد. علت اصلی این وضعیت، افت قیمت فولاد در بازارهای جهانی همراه با تضعیف تقاضا، افزایش موجودیها در چین و ادامه بحران انرژی در اروپا بود؛ به طوری که عملیات شرکت در بریتانیا و هلند تحت فشار شدید هزینههای انرژی قرار گرفت.
در حالی که حجم فروش حفظ شده بود اما حاشیه سود اروپایی به سطوح بسیار پایین سقوط کرد. در مقابل، بخش شرکت «Tata Steel» فعال در هند همچنان سودده باقی ماند اما نتوانست زیان نسبی اروپا را به طور کامل جبران کند؛ این شرایط زمینهساز نوسانات آتی در عملکرد مالی و تولید شرکت در سالهای بعد شد.
سال ۲۰۲۴، یکی از دشوارترین سالها برای شرکت «Tata Steel» در دوره پنجساله مورد بررسی محسوب میشود؛ به طوری که تولید فولاد با کاهش ۲٫۳ درصدی به ۲۹٫۹۴ میلیون تن رسید و پایینترین سطح تولید از سال ۲۰۲۱ به بعد ثبت شد. از لحاظ مالی، درآمد شرکت در این سال با افت ۵٫۸ درصدی به ۲٫۲ تریلیارد روپیه کاهش یافت و سود عملیاتی نیز با سقوط ۳۱٫۸ درصدی به حدود ۲۳۰ میلیارد روپیه رسید.
همزمانی افت تولید، درآمد و سود، فشار چندجانبهای بر شرکت وارد کرد و رکود نسبی تقاضای فولاد در اروپا، ادامه ضعف بازار چین و حاشیه سود پایین محصولات تخت فولادی، بار مضاعفی بر عملکرد مالی شرکت «Tata Steel» ایجاد کرد.
طبق نمودار ۳، محصول کویلهای نورد شده (سرد و گرم) با سهم کل ۷۷ درصد از سبد کالای شرکت «Tata Steel»، بخش غالب تولیدات شرکت را شامل میشود و نشان میدهد که تغییرات حاشیه سود این محصولات، تاثیر قابلتوجهی بر درآمد و سودآوری کل شرکت داشته است.
همزمان، شرکت تصمیمات ساختاری بزرگی اتخاذ کرد؛ ازجمله توقف تدریجی کورههای بلند در «Port Talbot» بریتانیا و حرکت به سمت مدل مبتنی بر کوره قوس الکتریکی که در کوتاهمدت بار مالی سنگینی ایجاد کرد اما در بلندمدت هزینهها و انتشار کربن را کاهش داد.
پروژه «Kalinganagar» در ایالت اودیشای هند با هدف افزایش ظرفیت تولید فولاد خام از سه به بیش از هشت میلیون تن در فاز نخست شامل احداث کوره بلند جدید، واحدهای نورد، زیرساختهای لجستیکی و سیستمهای مدرن بهرهوری انرژی است و اگرچه ستون اصلی رشد آینده شرکت «Tata Steel» در هند خواهد بود اما سرمایهگذاری کلان آن طی سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، فشار بر جریان نقدی و سوددهی شرکت ایجاد کرد.
در سال ۲۰۲۵، شرکت علائم اولیه تثبیت در تولید فولاد را نشان داد؛ به طوری که تولید با رشد ۳٫۳ درصدی به ۳۰٫۹۲ میلیون تن رسید و بالاترین سطح کل دوره پنجساله ثبت شد اما درآمد همچنان روند نزولی داشت و با کاهش ۴.۶ درصدی نسبت به سال قبل از آن، به ۲.۱ تریلیارد روپیه رسید.
نکته مهم در این سال، بهبود نسبی سود عملیاتی بود که با رشد ۱۳٫۴ درصدی به ۲٫۲ میلیارد روپیه افزایش یافت. همچنین، شرکت «Neelachal Ispat Nigam Limited» پس از انتقال مالکیت و بازسازی موفق، فعالیت تولیدی خود را دوباره از سر گرفت و به ظرفیت عملیاتی نزدیک به ظرفیت اسمی رسید. بازگشت این شرکت به مسیر سوددهی با تولید مثبت و کنترل هزینهها، به طور مستقیم به افزایش سود عملیاتی و تقویت (EBITDA) در گروه «Tata Steel» کمک کرد.
در مجموع، طی این پنج سال، تولید فولاد تنها حدود ۸٫۴ درصد افزایش یافت. درآمد رشد نهایی قابل توجهی نداشت و سود عملیاتی با نوسانات بسیار شدیدی مواجه شد که نشان میدهد سودآوری شرکت بیش از آنکه تابع حجم تولید باشد، تابع مستقیم شرایط قیمتی بازار جهانی فولاد، هزینه انرژی اروپا و ساختار داراییهای جغرافیایی شرکت است.
رویکرد کنونی شرکت «Tata Steel»، تمرکز بر بهرهوری بالاتر، کاهش هزینه و اولویتدهی به محصولات با حاشیه مناسب در بازارهای مستحکم بوده و مسیر آینده شرکت را بر اساس سودآوری بلندمدت و پایداری عملیات شکل میدهد.
انتهای پیام//
