به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از پلتفرم «kitco»، تحلیلهای منتشرشده در این پلتفرم حاکی از آن است که بازار مس در سال ۲۰۲۶ با شرایطی مواجه خواهد شد که در آن، کسری ساختاری عرضه، رشد پایدار تقاضا و شکنندگی زنجیره تامین کنسانتره مس به وضوح قابل مشاهده است.
در دهه اخیر، مس از یک فلز صنعتی متعارف به یکی از ارکان اصلی گذار جهانی به سمت انرژیهای پاک تبدیل شده است. توسعه شبکههای برقرسانی، افزایش ظرفیت نیروگاههای بادی و خورشیدی، گسترش ضریب نفوذ خودروهای الکتریکی و سرمایهگذاری در زیرساختهای سیستم ذخیره انرژی، همگی نیاز فزایندهای به مس و محصولات آن ایجاد کردهاند.
برآوردها نشان میدهد میزان مصرف مس در ساخت خودروهای الکتریکی، به طور متوسط دو تا چهار برابر خودروهای با موتور احتراق داخلی است؛ موضوعی که فشار تقاضا بر بازار کنسانتره و کاتد مس را تشدید کرده است.
طبق گزارش پلتفرم «kitco»، رشد تقاضای جهانی مس در سال ۲۰۲۶ صرفا محدود به بخش انرژیهای تجدیدپذیر نخواهد بود بلکه نوسازی زیرساختهای فرسوده برق در اقتصادهای پیشرفته و توسعه شبکههای انتقال در کشورهای در حال توسعه نیز سهم قابلتوجهی در افزایش مصرف این فلز خواهند داشت. این روند، ماهیت تقاضای مس را از یک چرخه کوتاهمدت اقتصادی به یک تقاضای ساختاری و بلندمدت تغییر داده است.
محدودیتهای عرضه معدنی و چالشهای تولید کنسانتره مس
در مقابل، عرضه مس با چالشهایی عمیق و چندلایه روبهرو است. بخش عمده معادن بزرگ مس جهان در آمریکای جنوبی، آفریقا و استرالیا به مرحله بلوغ رسیدهاند و عیار ذخایر آنها طی سالهای اخیر روندی کاهشی داشته است.
کاهش عیار ذخایر فلز سرخ به این معناست که برای به دست آوردن همان مقدار مس خالص، باید حجم بیشتری از سنگ معدن استخراج شود؛ موضوعی که هزینههای عملیاتی، مصرف انرژی و میزان باطله تولیدی را افزایش میدهد.
تحلیل انجامشده از سوی پلتفرم «kitco» نشان میدهد که بسیاری از پروژههای جدید مس، بهویژه در بخش معادن روباز، با تاخیرهای قابلتوجهی در اخذ مجوزهای زیستمحیطی و اجتماعی مواجه شدهاند.
تشدید مقررات محیط زیستی، مخالفتهای جوامع بومی و افزایش حساسیتهای اجتماعی نسبت به فعالیتهای معدنی، روند توسعه ظرفیتهای جدید تولید کنسانتره مس را کند کرده است. در نتیجه، حتی با وجود افزایش قیمت مس، واکنش عرضه به این سیگنال قیمتی محدود و زمانبر خواهد بود.
کسری ساختاری بازار و پیامدهای آن بر نوسانات قیمت مس
یکی از محورهای اصلی تحلیلهای ارائهشده در پلتفرم «kitco»، تاکید بر کسری ساختاری بازار مس در افق میانمدت است. برخلاف کسریهای مقطعی که معمولا با افزایش تولید یا کاهش تقاضا تعدیل میشوند، کسری ساختاری مس ریشه در عدم توازن پایدار میان رشد تقاضا و ظرفیت واقعی عرضه دارد.
این کسری، نهتنها بازار کاتد بلکه بازار کنسانتره مس را نیز تحت فشار قرار داده و رقابت میان واحدهای ذوب برای تامین خوراک را تشدید کرده است.
در چنین شرایطی، انتظار میرود قیمت مس در سال ۲۰۲۶ در سطوح قیمتی بالاتر از میانگینهای تاریخی تثبیت شود. در همین راستا، اگرچه نوسانات کوتاهمدت ناشی از تحولات اقتصادی در سطح کلان، سیاستهای پولی یا تغییرات نرخ ارز اجتنابناپذیر است اما روند کلی بازار از نگاه تحلیلگران پلتفرم «kitco» صعودی ارزیابی میشود.
این چشمانداز قیمتی، جذابیت سرمایهگذاری در پروژههای معدنی مس را افزایش داده است اما موانع ساختاری همچنان سد راه افزایش سریع عرضه آن خواهند بود.
بازار کنسانتره مس و تغییر موازنه قدرت میان تولیدکنندگان و واحدهای ذوب
یکی از پیامدهای مستقیم کسری عرضه فلز سرخ، تغییر موازنه قدرت در بازار کنسانتره مس است. در سالهای اخیر واحدهای ذوب بزرگ، بهویژه در شرق آسیا، از قدرت چانهزنی بالاتری برخوردار بودند اما با محدود شدن عرضه کنسانتره، این توازن به تدریج به نفع تولیدکنندگان معدنی در حال تغییر است. کاهش یا حتی منفی شدن تعرفههای فرآوری و ذوب نشانهای از این تحول ساختاری در بازار است.
در ادامه گزارش پلتفرم «kitco» پیشبینی شده است که در سال ۲۰۲۶، رقابت برای دسترسی به کنسانتره مس باکیفیت تشدید خواهد شد و واحدهای ذوب ناچار خواهند بود قراردادهای بلندمدتتری با تولیدکنندگان معدنی منعقد کنند یا در پروژههای بالادستی سرمایهگذاری مستقیم انجام دهند.
این روند، بهویژه برای کشورهای دارای ذخایر توسعهنیافته مس، فرصتهایی تازه برای جذب سرمایه خارجی و ارتقای جایگاه در زنجیره ارزش ایجاد خواهد کرد.
نقش ژئوپلیتیک و ریسک سیاستگذاریها در بازار مس
بازار مس در سال ۲۰۲۶ به شدت تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار خواهد داشت. در همین رابطه، تمرکز بخش بزرگی از تولید مس از معادن در چند کشور محدود، ریسکهای سمت عرضه را افزایش داده است.
از سوی دیگر ناآرامیهای سیاسی، تغییرات ناگهانی در نظامهای مالیاتی، افزایش حق بهره مالکانه و سیاستهای ملیسازی در برخی کشورها میتواند به سرعت جریان عرضه جهانی فلز سرخ را مختل کند.
شماری از تحلیلگران معتقدند که سرمایهگذاران و مصرفکنندگان صنعتی، ناچار به لحاظ کردن این ریسکها در استراتژیهای تامین مس مورد نیاز خود خواهند بود.
در عین حال، رقابت میان قدرتهای اقتصادی برای تضمین دسترسی به مواد معدنی حیاتی ازجمله مس، ابعاد تازهای به خود گرفته است. سیاستهای حمایتی، توافقهای دوجانبه تامین مواد اولیه و سرمایهگذاریهای راهبردی در معادن مس کشورهای مختلف، همگی نشانههایی از افزایش اهمیت ژئوپلیتیکی فلز سرخ در دهه پیشرو هستند.
چشمانداز سرمایهگذاری و محدودیتهای عملی توسعه معادن جدید
با وجود چشمانداز قیمتی مثبت، توسعه معادن جدید مس با چالشهای عملی متعددی روبهرو است. هزینه سرمایهگذاری اولیه پروژههای مس در مقایسه با دهههای گذشته به طور محسوسی افزایش یافته و دسترسی به منابع مالی، بهویژه برای شرکتهای کوچک و متوسط دشوارتر شده است.
علاوهبراین، الزامات زیستمحیطی و اجتماعی جدید، هزینههای غیرمستقیم پروژهها را افزایش داده و دوره بازگشت سرمایه را طولانیتر کرده است.
به گفته برخی از تحلیلگران، این محدودیتها باعث شده است حتی در شرایط افزایش قیمتها، عرضه محمولههای جدید مس با وقفه زمانی قابلتوجهی وارد بازار شود. در نتیجه، احتمال تداوم کسری عرضه طی آینده همچنان بالا ارزیابی میشود.
مس به عنوان فلز راهبردی دهه آینده
مجموع تحولات بازار نشان میدهد که مس در سال ۲۰۲۶ و پس از آن، جایگاهی فراتر از یک کالای صنعتی متعارف خواهد داشت. ترکیب رشد ساختاری تقاضا، محدودیتهای عرضه، ریسکهای ژئوپلیتیکی و فشارهای زیستمحیطی، بازاری را شکل داده است که در آن قیمتهای بالا نه یک استثنا، بلکه بخشی از واقعیت جدید بازار محسوب میشوند. این شرایط، صنعت مس و بهویژه بخش معدن و کنسانتره را وارد مرحلهای تازه از رقابت، سرمایهگذاری و بازتعریف زنجیرههای تامین کرده است.
در چنین فضایی، بازیگران موفق آنهایی خواهند بود که بتوانند همزمان با مدیریت ریسکهای سیاسی و زیستمحیطی، به توسعه پایدار ظرفیتهای تولید و ایجاد روابط بلندمدت در زنجیره ارزش جهانی مس بپردازند؛ فلزی که به نظر میرسد ستون فقرات اقتصاد کمکربن آینده خواهد بود.
انتهای پیام//
