این بنگاه‌های مادر با تنوع‌بخشی به پرتفوی سرمایه‌گذاری، مدیریت ریسک و تسهیل تامین مالی از بازار سرمایه، بستر رشد پایدار را تقویت کرده و از سوی دیگر همگام با هدایت سرمایه به صنایع دانش‌بنیان و صادرات‌محور، می‌توانند نقش موثری در افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد ایران در بازارهای منطقه‌ای ایفا کنند. خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزات‌آنلاین» با هدف آشنایی هرچه بیشتر با هلدینگ صباانرژی به عنوان یکی از هلدینگ‌های چندرشته‌ای پیشرو در بازار سرمایه و استراتژی‌ها و دستاوردهای اخیر این هلدینگ در حوزه فلزات اساسی، گفت‌وگویی مفصل و خواندنی با علی پناهی، مدیرعامل بادانش و تجربه هلدینگ صباانرژی تدارک دیده است که متن کامل آن را در ادامه با یکدیگر خواهیم خواند:

در خصوص تاریخچه و زمینه فعالیت هلدینگ صباانرژی توضیحاتی ارائه بفرمایید و چه استراتژی‌های را از زمان پذیرش سکان‌داری «وصندوق» در این هلدینگ پیاده‌سازی کرده‌اید؟

همان‌طور که مستحضر هستید، هلدینگ صبا انرژی در سال ۱۳۶۷ با نام مستخدمین مشمول قانون استخدامی کشوری (سهامی خاص) تاسیس شد و در سال ۱۳۷۸ براساس مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده، به شرکت سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کشوری (سهامی عام) تغییر پیدا کرد. یک سال بعد و در سال ۱۳۷۹، شرکت به صورت رسمی در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد و نهایتا در سال ۱۳۹۴، فعالیت خود را با نام هلدینگ صبا انرژی ضمن تمرکز بر حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی آغاز کرد. در حال حاضر ترکیب سهام‌داران هلدینگ صباانرژی شامل صندوق بازنشستگی کشوری ۷۷٫۶۵ درصد، شرکت سرمایه‌گذاری آتیه صبا ۳٫۰۲ درصد، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران ۲٫۸۸ درصد، صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر ۲٫۱۹ درصد و سایر سهام‌داران ۱۴٫۲۶ درصد است و این هلدینگ هم‌اکنون سهام‌داری شرکت‌های تولیدی در گروه‌های مختلف شامل گروه پتروشیمی (۱۳ شرکت)، گروه فرآورده‌های نفتی (۷ شرکت)، گروه فلزات (۶ شرکت)، گروه نیروگاهی (یک شرکت) و سایر صنایع (بیش از ۲۰ شرکت) را در اختیار دارد. نکته قابل توجه اینکه کسب‌وکار و تمامی فعالیت‌های هلدینگ در یک محیط کاملا قانونی و شفاف بر مبنای قوانین متعددی همچون قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه، قانون کار و تامین اجتماعی، قوانین و مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار، قانون رفع موانع تولید، قانون تجارت و مالیات‌های مستقیم، قانون سلامت اداری، قانون مبازره با پول‌شویی، استانداردهای حسابداری و حسابرسی، اساس‌نامه شرکت و در یک نگاه کلی، دستورالعمل حاکمیت شرکتی انجام می‌شود و ما به منظور پاسخ‌گویی مستمر و موثر به سهام‌داران، خود را موظف به حرکت در چارچوب حاکمیت شرکتی قدرتمند می‌دانیم. یکی از اقدامات انجام‌شده در این راستا، تشکیل «کمیته انتصابات» با هدف انتخاب مدیران شایسته در هلدینگ صباانرژی بوده است؛ به نحوی که از زمان پذیرش مدیریت عاملی این هلدینگ تا به امروز، ۱۷ جلسه در قالب این کمیته را برگزار و ۹۰ مدیر را ارزیابی کرده‌ایم که از این تعداد، ۶۰ مدیر تایید صلاحیت شده و در پست‌های کلیدی هلدینگ و همچنین شرکت‌های زیرمجموعه مانند مدیریت و معاونت حقوقی، حسابرسی، بازرگانی و مالی به کار گرفته شدند.

در حالی که عدم انتصاب ۳۰ مدیر دیگر زمینه‌ساز پاسخ‌گویی به ۱۵۰ فرد و نهاد موثر در حوزه تصمیم‌گیری و قانو‌ن‌گذاری می‌شود، با این وجود ما مصمم به اجرای قوانین حاکم در هلدینگ و به طور مشخص حاکمیت شرکتی بوده و این چارچوب و قوانین را با جدیت کامل در «کمیته سرمایه‌گذاری» هلدینگ نیز دنبال می‌کنیم؛ به نحوی که به دنبال تامین مالی از محل‌هایی که از شفافیت کامل به لحاظ قانون برخوردارند، حتی اگر هزینه بالایی را نیز برای ما به همراه داشته باشند، هستیم. در حالی که تامین مالی به طور معمول از بانک‌ها و موسسات مالی صورت می‌پذیرد، ما در هلدینگ صباانرژی تحقق استراتژی استفاده حداکثری از تامین مالی از بازار سرمایه را دنبال می‌کنیم زیرا معتقدیم این شکل از تامین مالی، از شفافیت کامل برخوردار بوده و پاسخ‌گویی آن به‌روز است. برای مثال، هلدینگ در حالی طی سال ۱۴۰۰ اقدام به تامین مالی ۲،۷۰۰ میلیارد تومانی از بورس کرده است که ما ملزم به تسویه آن تا پایان اسفند ماه سال جاری هستیم و در غیر این‌صورت، با چالش‌های متعددی مواجه خواهیم شد. این موضوع را مقایسه کنید با وام‌هایی که از بانک‌ها گرفته می‌شود. به عنوان مثال، در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۹۲، وام‌هایی توسط مدیران وقت دو شرکت زیرمجموعه هلدینگ اخذ شده که متاسفانه هنوز تسویه آن‌ها یک‌سری مشکلات را به همراه داشته است و همین معضلات در آینده می‌تواند هلدینگ را در مسیر واگذاری‌ها با چالش روبه‌رو کند. از این رو، «کمیته حسابرسی» را با هدف پرداختن به این‌قبیل مشکلات در هلدینگ تقویت کرده‌ایم و مسائل مرتبط با آن را در این کمیته پیگیری می‌کنیم. باور ما بر این است که واگذاری از بستر بازار سرمایه، نتیجه به مراتب بهتری را برای هلدینگ به همراه خواهد داشت و بنابراین این مهم را یکی دیگر از چارچوب‌های اصلی فعالیت خود در راستای قانون برنامه هفتم توسعه قرار داده‌ایم. همچنین با توجه به اینکه محصولات اصلی شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ صبا‌انرژی در بورس کالای ایران به فروش می‌رسد، ما در راستای شفاف‌سازی و تحقق حاکمیت شرکتی، حتی اقدام به فروش محصولات فرعی و ضایعات این شرکت‌ها نیز در بورس کالا کرده‌ایم؛ به نحوی که از مهر ماه ۱۴۰۴ تا به امروز، موفق به فروش ۱٫۲ همت از محصولات فرعی و ضایعات آن‌ها در بستر بورس شده‌ایم و این اقدام را گامی بلند و موثر در مسیر شفاف‌سازی عملکرد خود می‌دانیم.

به طور مشخص چه اقداماتی را با هدف افزایش سهم فلزات اساسی از سودآوری هلدینگ در سال جاری انجام داده‌اید؟

ارزش روز پرتفوی بورسی «وصندوق» به تفکیک صنایع شامل ۵۰ درصد مواد و محصولات شیمیایی، ۲۶ درصد فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای، ۸ درصد فلزات اساسی و ۱۶ درصد سایر است که بر این اساس، بخش مواد و محصولات شیمیایی سودآوری ۳۷ درصدی، فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای سودآوری ۱۸درصدی و فلزات اساسی سودآوری ۲۵ درصدی را برای هلدینگ به همراه داشته است؛ همچنین طی ۹ماهه ۱۴۰۴، ما توانستیم افزایش سودآوری به میزان ۲۶ درصد را در خود هلدینگ محقق کنیم و ۲۲ درصد افزایش درآمد از شرکت‌های زیرمجموعه را رقم بزنیم. در حال حاضر ما سهام‌داری سه شرکت لوله‌سازی اهواز، فولاد اکسین خوزستان و صبا فولاد خلیج فارس را بر عهده داریم که مبنای فعالیت آن‌ها به ترتیب پروژه‌محور، تولید ورق‌های خاص (API) و صادرات‌محور است. در حالی که تولیدکنندگان فولاد کشور با افت چشمگیر سودآوری، به‌ویژه طی یکی دو سال اخیر مواجه شده‌اند، میزان افت سودآوری در شرکت فولاد اکسین خوزستان، به مراتب کمتر از سایر فولادسازان بزرگ داخلی بوده است که نشان از عملکرد مثبت این شرکت فولادی دارد؛ البته عملکرد شرکت صبا فولاد خلیج فارس در حوزه سودآوری چندان قابل دفاع نیست که بخشی از مسائل مرتبط با عدم تحقق سودآوری مدنظر، به محدودیت‌های ایجادشده در حوزه صادرات، نرخ گاز و… برمی‌گردد.

از آنجایی که امروز ناترازی انرژی، به‌ویژه برق به مهم‌ترین چالش پیش‌روی تولیدکنندگان فولاد در کشور تبدیل شده است، ما در هلدینگ صبا انرژی تمهیدات لازم جهت تامین برق پایدار شرکت‌های فولادی زیرمجموعه خود را اندیشیده‌ایم و احداث نیروگاه خورشیدی به ظرفیت ۲۲ مگاوات برای شرکت فولاد اکسین خوزستان را در دستور کار داریم. در حال حاضر زمین جهت احداث این نیروگاه در منطقه‌ای در اطراف اهواز را شناسایی کرده‌ایم و در مرحله انتخاب مشاور و پیمانکار اجرایی به سر می‌بریم. با توجه به اینکه شرکت لوله‌سازی اهواز یک شرکت فولادی با قدمت بسیار بالا در سطح کشور شناخته می‌شود و به طور مشخص تجهیزات آن در گذر زمان فرسوده شده است، اجرای پروژه تولید لوله‌های بدون درز (سیم‌لس) کمتر از ۲۰ اینچ با ظرفیت ۲۰۰ هزار تن در سال را هدف‌گذاری کرده‌ایم تا در ادامه بتوانیم تجهیزات موجود را نوسازی و سودآوری قابل‌توجهی را متوجه سهام‌داران خود کنیم. تکمیل زنجیره ارزش فولاد ذیل برنامه هفتم توسعه، یکی دیگر از مهم‌ترین اهدافی است که ما در حوزه فلزات اساسی در هلدینگ صبا انرژی دنبال می‌کنیم. در حال حاضر سبد محصولات فلزی «وصندوق» شامل بریکت گرم از شرکت صبا فولاد خلیج فارس، لوله از شرکت لوله‌سازی اهواز و ورق از شرکت فولاد اکسین خوزستان است و در پی ادغام مدیریت صندوق بازنشستگی فولاد و صندوق بازنشستگی کشوری، به حوزه معدن نیز ورود پیدا کرده‌ایم. در چنین شرایطی، جای خالی اسلب فولادی در سبد محصولات فلزی هلدینگ به شدت احساس می‌شود و از این رو تکمیل زنجیره ارزش فولاد و تحقق سودآوری پایدار از طریق تهاتر بخشی از سهام خود با شرکت‌های بزرگ فولادی را در برنامه داریم تا هم زمینه واگذاری بخشی از سهام انجام شود و هم به تکمیل زنجیره ارزش برسیم.

با توجه به شرایط حاکم بر بازارهای داخلی و خارجی فولاد، چه آینده‌ای را پیش‌روی این صنعت مادر در ایران و جهان متصور هستید؟

آینده صنعت فولاد را می‌توان متاثر از سه فاکتور اساسی «هزینه حمل»، «ناترازی‌های انرژی» و «مسائل زیست‌محیطی» دانست؛ به نحوی که با توجه به ضرورت کاهش هزینه‌های حمل، مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای، نمی‌توان افق چندان روشنی را پیش‌روی بازارهای جهانی فولاد متصور شد. در حال حاضر وضعیت بازار فولاد در کشور چین به عنوان بزرگ‌ترین فولادساز جهان چندان مناسب نیست و بخش‌های سنتی مصرف فولاد مثل ساخت‌وساز و املاک، هنوز احیای قدرتمندی را از خود نشان نداده‌اند. این عامل باعث شده است که بازار داخلی این کشور در حالت رکود قرار بگیرد و دیگر بازارهای بین‌المللی را تحت‌الشعاع قرار دهد. با این وجود، با توجه به مزیت منطقه‌ای که ایران از آن برخوردار است، معتقدیم در صورتی که در حوزه تجارت خارجی و برقراری ارتباط با اقصی نقاط جهان بهبود حاصل شود، صنعت فولاد ایران می‌تواند بیش از پیش در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی بدرخشد؛ کمااینکه در شرایط دشوار تحریم فعلی نیز شرکت فولاد اکسین خوزستان به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ صباانرژی، توانسته است طی ۱۰ ماهه سال جاری رشد ۴۷ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل در حوزه فروش صادراتی را محقق کند. بر این اساس می‌توان گفت چشم‌انداز بازار داخلی فولاد روشن است و در کنار آن باید تمهیدات لازم از سوی فعالان این صنعت برای تامین برق پایدار در آینده اندیشیده شود. در همین راستا، ما به عنوان هلدینگ صبا انرژی که در حوزه نیروگاهی نیز فعالیت می‌کنیم، پروژه بازتوانی نیروگاه تبریز در دو مرحله‌ «اصلاح سیستم خنک‌‌کاری» و «نصب توربین‌‌های جدید» را در دست اقدام داریم.  بخش نخست این پروژه شامل تغییر و اصلاح سیستم خنک‌کاری نیروگاه است که موجب کاهش مصرف ۱۴٫۵ میلیون مترمکعب آب معادل ۸۰ درصد شده و تامین مالی این طرح از طریق بازار سرمایه و انتشار اوراق سلف موازی استاندارد برق صورت می‌پذیرد. مرحله دوم و اصلی پروژه شامل نصب توربین‌های جدید در قالب قرارداد (BOT) است. در کنار این، به دنبال افزایش تولید برق تجدیدپذیر از طریق شرکت نیرو آتیه صبا به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه خود هستیم و امیدواریم بتوانیم نقش موثرتری در تامین برق پایدار صنایع فولادی کشور طی آینده پیش‌رو ایفا کنیم.

انتهای پیام//