تجزیه و تحلیل داده‌های جامع در خصوص حجم فروش خودروهای الکتریکی و باتری در ۱۳ کشور طی سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ نشان می‌دهد که داشتن تجربه و استفاده از آن در افزایش ظرفیت تولید، نقشی تعیین‌کننده در کاهش هزینه‌های تولید باتری‌ها در چین داشته است. برآوردهای صورت گرفته بیانگر آن است که چنین فرایندی به تنهایی موجب کاهش ۴۲ درصدی هزینه‌های تولیدی شده که سهمی بیشتر از کاهش ۳۴ درصد تولید از طریق ارتقای فناوری‌های صنعتی و سایر عوامل همچون صرفه‌جویی‌های ناشی از مقیاس‌پذیری تولید را به خود اختصاص داده است.

به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزات‌آنلاین» و به نقل از مرکز تحقیقاتی «Stanford Center on China’s Economy and Institutions»، اعطای یارانه‌های خرید خودروهای الکتریکی در ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و چین، در تعامل با ویژگی تجربه تولیدکنندگان یک چرخه بازخورد مثبت ایجاد کرده‌ که به واسطه آن، به رشد  حجم فروش محصولات تولید شده منجر شده است. در حقیقت برخورداری از تجربه تولیدکنندگان باتری خودروهای الکتریکی، کاهش هزینه و قیمت محصولات نهایی را به دنبال داشته و در نتیجه حجم فروش این محصولات افزایش پیدا کرده است. در بازه زمانی مورد مطالعه، داشتن تجربه بیشتر باعث رشد بیش از ۲۰۰ درصدی حجم فروش خودروهای الکتریکی در ۱۳ کشور مورد ارزیابی شده است.

ذکر این مسئله خالی از لطف نیست که ارائه سیاست‌‎گذاری‌های دولت چین، به‌ ویژه الزام استفاده از باتری در خودورهای الکتریکی تولید شده در این کشور برای بهره‌مندی از یارانه‌های دولتی، نقش مهمی در این پیشرفت و توسعه ایفا کرده است. در واقع ارائه این سیاست‌گذاری موجب شد شرکت‌های تولیدکنننده خوردروهای الکتریکی و باتری چینی مانند «BYD» و «CATL» با شتاب بیشتری ظرفیت تولید خود را افزایش دهند.

تجربه حاصل از این روند توسعه، سرعت کاهش هزینه‌های تولید باتری در چین را نسبت به رقبای بین‌المللی همچون شرکت‌های پاناسونیک و سامسونگ بیشتر کرده است. اهمیت این سیاست‌‌گذاری دولت چین زمانی آشکارتر می‌شود که اجرای آن درست هنگام تلاش چین برای جبران کاهش فاصله خود از لحاظ برتری فناوری چین با رقبا اتفاق افتاده است؛ عاملی که کلید موفقیت تولیدکنندگان باتری در این کشور به شمار می‌رود.

در مقابل، یارانه‌های اعطایی در ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا بیشترین منافع را برای تولیدکنندگان ژاپنی و کره‌ای اعم از خودروسازان و تولیدکنندگان باتری ایجاد کرد. از سوی دیگر، چین به‌ واسطه محدود بودن واردات خودروهای الکتریکی و تکیه بر زنجیره تامین داخلی باتری، توانست ۹۳ درصد از منافع ایجاد شده به واسطه ارائه سیاست‌‌گذاری‌های دولتی را در بازار داخل حفظ کند. براساس آمار، بازار جهانی باتری خودروهای الکتریکی طی سال‌های اخیر عمدتا در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های تولیدکننده نظیر «CATL» و «BYD» از چین، سامسونگ و ال‌جی از کره‌جنوبی و پاناسونیک از ژاپن بوده است.

هنگامی که دولت چین در سال ۲۰۱۶ محدودیت‌هایی را بر واردات خودروهای الکتریکی وضع کرد که بر مبنای آن، یارانه‌ تنها به خودروهای مجهز به باتری تولیدکنندگان داخلی اختصاص پیدا می‌کرد، شرکت‌های بومی باتری‌ساز و تولیدکننده خودروی الکتریکی جهش قابل‌ توجهی را در حجم فروش محصولات خود تجربه کردند. این جهش تولید، علاوه بر کاهش سریع‌تر هزینه تولید باتری‌های داخلی نسبت به نمونه‌های خارجی، حضور جهانی تولیدکنندگان چینی را نیز تقویت کرد. طبق گزارش‌های منتشر شده، سهم خودروهای الکتریکی در جهان (به جز چین ) که از باتری‌های چینی استفاده می‌کردند، از حدود صفر در سال ۲۰۱۶ به ۴ درصد در سال ۲۰۱۹ و سپس به ۱۱ درصد در سال ۲۰۲۰ رسید و از آن زمان تاکنون روندی صعودی آن همچنان ادامه دارد.

لازم به ذکر است که داده‌های به‌ کار رفته در این گزارش، شامل اطلاعات فروش خودروهای الکتریکی، قیمت‌ها، انواع باتری و تامین‌کنندگان آن در ۱۳ کشور طی سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ بوده است. پژوهشگران در گزارش مذکور با تحلیل قیمت خودروها، هزینه واقعی تولید باتری را برآورد و اثر سیاست‌گذاری‌ها بر فروش و تولید این محصولات را ارزیابی کردند. سپس با مقایسه شرکت‌هایی که به‌ واسطه تغییرات ناگهانی در سیاست‌گذاری‌ها مانند الزام به استفاده از باتری‌های تولید داخل توانسته بودند تجربه خود را در فرایند تولید افزایش دهند، با شرکت‌هایی که از چنین فرصتی محروم ماندند، تاثیر مستقیم افزایش تجربه در تولید باتری خودروهای الکتریکی بر کاهش هزینه‌های تولید این محصولات مورد ارزیابی قرار گرفت.

یافته‌های به دست آمده نشان می‌دهد که دو برابر شدن ظرفیت تولید یک تولیدکننده باتری چینی در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰، به‌ طور میانگین هزینه‌های تولید باتری این شرکت‌ها را حدود ۹٫۲ درصد کاهش داده است. در حقیقت سیاست‌گذاری‌های دولت مبنی بر الزام تولیدکنندگان خودروهای الکتریکی به استفاده از باتری داخلی، موجب افزایش حجم فروش و تجربه تولیدکنندگان شده و در بازه زمانی سال‌های مذکور، به تنهایی سهم حدود ۴۲ درصد از کل کاهش هزینه‌ها را به خود اختصاص داده است.

بر همین اساس، حدود ۳۴ درصد از کاهش هزینه‌های تولید باتری در چین، ناشی از پیشرفت‌های فناورانه در صنعت باتری بوده و مابقی آن به ایجاد تغییرات در مواد شیمی به کار رفته در تولید باتری، هزینه مواد اولیه و صرفه‌جویی‌های صورت گرفته به منظور افزایش مقیاس‌پذیری مربوط می‌شود.

بررسی این نتایج به دست آمده در گزارش مذکور نشان می‌دهد هرچه ظرفیت تولید باتری شرکت‌های چینی افزایش پیدا کرده است، فرصت‌های بیشتری برای بهبود فرایندهای تولید، کاهش پسماندها، افزایش بهره‌وری مواد اولیه پرهزینه همچون لیتیوم، نیکل و کبالت، افزایش بهره‌وری تجهیزات، ارتقای مهارت نیروی کار و بهینه‌سازی زنجیره تامین برای این تولیدکنندگان فراهم شده و در نتیجه آن، تجربه آن‌ها در فرایند تولید بیشتر شده است.

در گزارش مذکور تاکید شده است که افزایش تجربه در فرایند تولید باتری، موجب چند برابر شدن اثرگذاری یارانه‌های تخصیص داده شده به منظور خرید خودروهای الکتریکی و به موازات آن رشد حجم فروش این خودروها و باتری‌های چینی شده است. به بیان ساده‌تر، پرداخت یارانه‌ها به منظور خرید خودروهای الکتریکی، حجم تقاضا برای باتری‌های چینی را افزایش داده و به واسطه آن، ظرفیت تولید و تجربه سازندگان باتری چینی روند صعودی به خود گرفته است. همچنین، این روند صعودی موجب شده است هزینه و قیمت باتری‌های داخلی کاهش یابد در نتیجه آن، نرخ پذیرش خودروهای الکتریکی چینی شتاب بیشتری به خود بگیرد.

محققان در گزارش خود برآورد کرده‌اند که طی دوره زمانی سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰، یارانه‌های پرداختی از سوی دولت چین به‌ تنهایی موجب رشد ۲۷٫۹ درصدی (معادل ۸۳۰ هزار دستگاه خودرو) در حجم فروش جهانی خودروهای الکتریکی شده است. در همین رابطه، رشد تجربه در فرایند تولید به تنهایی موجب ثبت افزایش ۹۵ درصدی (معادل ۲٫۸۲ میلیون دستگاه خودرو) حجم فروش جهانی خودروهای الکتریکی شده است.

ترکیب دو عامل مذکور، جهش ۲۰۴ درصدی (معادل ۶٫۰۶ میلیون دستگاه خودروی الکتریکی) را به همراه داشته؛ رقمی که نزدیک به ۷۰ درصد بیش از مجموع اثرات مثبت آن‌ها به صورت جداگانه را به دنبال داشته است. این هم‌افزایی چشمگیر، اهمیت سیاست‌گذاری هوشمندانه و نقش کلیدی رشد تجربه در فرایند تولید در روند توسعه صنعت باتری و خودروهای الکتریکی چین را برجسته می‌سازد.

در نمودار شماره یک، می‌توان مقایسه هزینه تولید باتری در تولیدکنندگان چینی، ژاپنی و کره‌ای طی بازه زمانی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ را مشاهده کرد.

نمودار یک. مقایسه هزینه تولید باتری در تولیدکنندگان چینی، ژاپنی و کره‌ای

تاثیر یارانه‌های پرداختی دولتی بر زنجیره‌های تامین جهانی خودروهای الکتریکی و باتری

هنگامی که بین زنجیره‌های تامین در کشورهای مختلف هم‌پوشانی به وجود آید، اعطای یارانه‌ها به منظور خرید خودروهای الکتریکی در یکی از این کشورها می‌تواند برای مصرف‌کنندگان و شرکت‌ها در سراسر جهان مزایایی به همراه داشته باشد. در همین رابطه، شماری از پژوهشگران تاثیر یارانه‌های پرداختی برای خرید خودروهای الکتریکی در ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و چین را مورد بررسی قرار داده‌اند.

برآوردهای انجام شده نشان داد که حدود ۱۳٫۱ میلیارد دلار یارانه پرداختی از سوی دولت بایدن در چارچوب قانون کاهش تورم، موجب ایجاد ۱۶٫۵ میلیارد دلار مزایا برای مصرف‌کنندگان و شرکت‌های تولیدکننده خودروهای الکتریکی در سراسر جهان شده است. از این مقدار، ایالات متحده آمریکا و کانادا ۴۹ درصد را از طریق کاهش هزینه‌های تولید باتری داخلی و قیمت خودروهای الکتریکی به خود اختصاص دادند؛ در حالی که صادرکنندگان باتری ژاپنی و کره‌ای ۲۸ درصد از این سهم را در اختیار داشتند.

از سوی دیگر، به دلیل محدودیت‌های تجاری و اختلالات زنجیره تامین، بخش کمی از مزایای قانون کاهش تورم آمریکا نصیب تولیدکنندگان باتری و خودروهای الکتریکی چینی یا مصرف‌کنندگان آن‌ها شد. همچنین، تخصیص یارانه‌ها از سوی اتحادیه اروپا به مبلغ ۱۶٫۴ میلیارد دلار و ۱۱٫۴ میلیارد دلار سود خالص جهانی را برای تولیدکنندگان باتری و خودروهای الکتریکی در سطح جهانی ایجاد کرد اما اتحادیه اروپا خود به تنهایی ۲۶ درصد از این مزایا را به‌ دست آورد. در مقابل، چین حدود ۷۴ درصد از مزایای ایجاد شده از طریق اختصاص یارانه دولتی را از آن خود کرد که این دستاورد به واسطه کاهش واردات خودروهای الکتریکی و تامین باتری از بازار داخلی اتفاق افتاد.

 نقش الزام استفاده از باتری تولید داخلی بر افزایش حجم فروش و اهمیت زمان‌بندی اجرایی آن

الزام استفاده از باتری تولید داخلی برای خودروسازان الکتریکی چینی، به نفع هر دو صنعت این کشور تمام شده است. با این وجود، زمان‌بندی اجرای آن اهمیت به مراتب بیشتری از خود سیاست‌گذاری‌ها داشته است. در همین رابطه، چین در سال ۲۰۱۶ سیاست‌گذاری را ارائه داد که به واسطه معرفی آن، یارانه‌های خرید خودروهای الکتریکی تنها به خرید خودروهایی اختصاص پیدا می‌کرد که از باتری‌های تولیدکنندگان داخلی مانند شرکت‌های «BYD» و «CATL» استفاده کنند.

این سیاست‌گذاری موجب تقویت جایگاه تولیدکنندگان باتری داخلی شد و در عوض سایر تولیدکنندگان باتری در کشورهای جهان نظیر اتحادیه اروپا، ژاپن، کره‌جنوبی و ایالات متحده آمریکا و کانادا در مجموع حدود ۷٫۶۴ میلیارد دلار مزایا را به دلیل اجرای چنین اقدامی از دست دادند زیرا تولیدکنندگان خودرو به جای باتری تولید شده از سوی شرکت‌های ژاپنی و کره‌ای، از باتری‌های چینی که به مراتب هزینه پایین‌تری داشتند، استفاده کردند.

اجرای به‌ موقع دستورالعمل لزوم استفاده از باتری تولید داخلی توسط خودروسازان الکتریکی چین درست در زمانی اتفاق افتاد که تولیدکنندگان باتری در این کشور به دنبال جبران فاصله برتری شرکت‌های غربی در استفاده از فناوری‌‎های نوین بودند. حتی به نظر می‌رسد حتی فراتر از تصور این فاصله ایجاد شده را کاهش داده و توانستند بازار جهانی باتری خودروهای الکتریکی را قبضه کنند.

پژوهشگران مذکور معتقدند اگر اجرای این سیاست‌گذاری‌ها در بازه زمانی دیرتری صورت می‌پذیرفت، بیشتر مصرف‌کنندگان چینی متضرر می‌شدند و از سوی دیگر تولیدکنندگان باتری داخلی نیز سود چندانی از این اتفاق نمی‌بردند.

افزایش تجربه برتری تولیدکنندگان باتری چینی را تضمین کرد

تحلیل‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که کاهش هزینه‌ها در صنعت باتری خودروهای الکتریکی در چین، عمدتا ناشی از افزایش تجربه تولیدکنندگان حاصل شده است؛ بدین معنا که هرچه ظرفیت تولید شرکت‌های سازنده باتری افزایش پیدا کند، فرایند تولید بهینه‌تر شده و به موازات آن هزینه‌های تولید نیز روندی نزولی را تجربه می‌کند. به نظر می‌رسد این اثرگذار حتی از پیشرفت‌های به دست آمده در توسعه فناوری‌ها در صنعت جهانی باتری نیز فراتر است.

به بیان ساده‌تر، ارائه سیاست‌گذاری‌هایی از سوی دولت چین، افزایش حجم فروش خودروهای الکتریکی را در این کشور و در بازارهای بین‌المللی به دنبال داشت و آن‌طور که ارزیابی‌های انجام شده نشان می‌دهد، اثرات بلندمدت چنین اقدامی بسیار بیشتر از پیش‌بینی‌های صورت گرفته در ابتدای زمان اجرایی شدن سیاست‌گذاری‌ها بود؛ البته کاهش هزینه‌ها تنها برای تولیدکنندگان باتری در چین مزیت به همراه ندارد و در واقع از طریق زنجیره‌های تامین جهانی می‌توان شرایط را برای استفاده از مزایای آن برای سایر تولیدکنندگان باتری در کشورهای جهان فراهم کرد. در مقابل، اینکه چه کشوری بیشترین بهره را از تحولات ایجاد شده در صنعت باتری چین خواهد برد، به شدت به الگوهای تجاری و شبکه‌های تامین آن کشورها بستگی خواهد داشت.

انتهای پیام//