به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین»، توسعه پایدار در هر کشوری، زمانی معنا و مفهوم حقیقی مییابد که بنگاههای اقتصادی بزرگ، خود را نهتنها در قبال سودآوری و تولید، که در برابر جامعه و مردمی که در جوارشان زندگی میکنند، مسئول بدانند. این پیوند ناگسستنی میان صنعت و جامعه، سرمایهای ارزشمند است که اگر به درستی درک و مدیریت شود، میتواند به چرخهای پایدار از رشد، پیشرفت و رفاه همگانی تبدیل گردد.
شرکت ملی صنایع مس ایران بهعنوان یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین بنگاههای اقتصادی کشور، همواره بر این باور راسخ بوده است که توفیق پایدار در عرصه تولید و صنعت، بدون پیوندی اصیل و مسئولانه با جامعه میزبان، مفهومی ناقص خواهد بود. این مجموعه عظیم معدنی و صنعتی، مسئولیت خود را بسیار فراتر از مرزهای کارخانهها و معادن و وظایف متعارف تولید و اشتغالزایی مستقیم تعریف کرده و از منظر راهبردی، خود را نسبت به توسعه متوازن و ارتقای رفاه در استانهای محل استقرار مجتمعهای تولیدی خویش متعهد و مسئول میداند.
آنچه در نگاه کلان شرکت ملی صنایع مس ایران حائز اهمیت است، عبور از اقدامات پراکنده و مقطعی و حرکت به سمت رویکردی نظاممند، هدفمند و تحولآفرین در حوزه مسئولیتهای اجتماعی است. رویکردی که مستلزم نیازسنجی دقیق و انسجام، استمرار و هدفمندی اقدامات است. در همین راستا، تشکیل شورای مسئولیتهای اجتماعی در این شرکت، گامی بلند در جهت نهادینهسازی «نسل سوم مسئولیتهای اجتماعی» و حرکت از خیرخواهی صرف به سمت خلق ارزش مشترک و توانمندسازی پایدار جوامع محلی محسوب میشود.
باور حاکم بر ساختار راهبری و برنامهریزی شرکت ملی صنایع مس ایران این است که این شرکت صرفا یک بنگاه اقتصادی نیست، بلکه خود را نسبت به جامعه، مردم و ارزشهای ملی و فرهنگی کشور مسئول میداند. از همین رو، حضور مؤثر در کنار مردم و تعامل مستمر با مناطق پیرامونی مجتمعهای تولیدی، بخشی جداییناپذیر از مأموریت ملی این شرکت را تشکیل میدهد. اولویت در این مسیر، فراهمسازی زیرساختهایی است که بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی جوامع محلی باشد؛ نیازهایی که در حوزههای آموزشی، درمانی، زیستمحیطی و زیرساختهای عمرانی ریشه دارند.
آموزش، بنیان توسعه
شرکت ملی صنایع مس ایران با علم به اینکه آموزش یکی از ارکان اساسی توسعه کشور به شمار میآید و تحول پایدار در جوامع محلی، بدون توجه به زیرساختهای آموزشی و توانمندسازی نسل آینده، امکانپذیر نیست موضوع توسعه زیرساختهای نرم و سخت آموزشی را یکی از محورهای کلیدی در برنامههای توسعهای و مسئولیتهای اجتماعی خود تعریف کرده است. همین نگاه راهبردی، شرکت مس را به یکی از پیشگامان عرصه مدرسهسازی و عدالت آموزشی در کشور تبدیل کرده است.
در همین راستا، این شرکت با امضای توافقنامهای ملی با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، گامی بلند در جهت تحقق عدالت آموزشی برداشته است. این توافقنامه که در دو گام جداگانه برای استانهای کرمان و آذربایجان شرقی منعقد شده، با حضور مقامات عالیرتبه از جمله رئیس دفتر رئیسجمهور، وزیر آموزش و پرورش و استانداران دو استان به امضا رسیده و نشاندهنده عزم جدی این شرکت برای ایفای نقش فراتر از وظایف متعارف اقتصادی است.
البته چنان که گفته شد اقدامات شرکت ملی مس در حوزه آموزش، صرفاً به ساخت فیزیکی مدارس محدود نمیشود و این شرکت در دوره جدید مدیریتی به دنبال تحقق نسل سوم مسئولیتهای اجتماعی است و از این رو، حمایت از هنرستانهای جوار صنعت و طرح «مدرسهیاری» را نیز در دستور کار قرار داده است. این رویکرد، پیوندی معنادار میان نیازهای صنعت و آموزش نیروی متخصص ایجاد میکند و زمینهساز اشتغال پایدار برای جوانان بومی خواهد بود. در این راستا، چهار هنرستان به آموزشهای تخصصی مجهز خواهند شد تا نیروهای ماهر مورد نیاز صنعت مس، متناسب با استانداردهای روز تربیت شوند.
دامنه فعالیتهای شرکت ملی مس در حوزه مدرسهسازی، گستره وسیعی از مناطق محروم را در بر میگیرد. در شهرستان ورزقان و خاروانا، تفاهمنامه ساخت ۲۰ مدرسه بین ادارهکل نوسازی مدارس آذربایجان شرقی و شرکت مس به امضا رسیده است که در مجموع، بیش از ۳۰ مدرسه توسط صنایع مس ایران و بنیاد علوی در این منطقه ساخته و در اختیار دانشآموزان قرار خواهد گرفت. پیگیریهای مستمر برای تحقق تعهدات مالی نیز به نتیجه رسیده است؛ بهگونهای که کمک بلاعوض ۱۸۵ میلیارد تومانی شرکت ملی مس برای نوسازی و تجهیز مدارس آذربایجان شرقی وصول شده و گره از مشکلات عدیده این استان در حوزه فضاهای آموزشی گشوده است. گفتنی است که اخیرا شرکت ملی صنایع مس ایران در گام دوم اقدامات خود در راستای توسعه زیرساختهای آموزشی، توافقنامهای سهجانبه را به ارزش ۲۱۵ میلیارد تومان در راستای احداث، بازسازی و تکمیل مدارس در استان آذربایجان شرقی را با مشارکت با استانداری آذربایجان شرقی و سازمان توسعه، تجهیز و نوسازی مدارس کشور امضا و اجرایی کرده است. همچنین در شهر سرچشمه نیز مجوز بازسازی مدارس اخذ شده و اعتبار ۳۰۰ میلیارد ریالی برای نوسازی مدارس این شهر تامین گردیده است تا زمینه لازم برای تحصیل دانشآموزان در محیطی امن و استاندارد فراهم شود.
به طور کلی میتوان گفت آنچه در نگاه کلان شرکت ملی صنایع مس ایران به مقوله آموزش حائز اهمیت است، عبور از اقدامات پراکنده و حرکت به سوی یک برنامه منسجم و سرزمینی است. بررسی تخصصی توسعه آموزشی مناطق عملکردی با همکاری استانداریها و وزارت آموزش و پرورش انجام شده و آموزش و پرورش بهعنوان بخش مغفولمانده توسعهای شناسایی گردیده است. این نگاه نظاممند، نویدبخش آیندهای است که در آن، صنعت بزرگ مس ایران، نهتنها به توسعه اقتصادی، که به توسعه انسانی و اجتماعی کشور نیز متعهد است.
نگاهی فراگیر
شرکت ملی صنایع مس ایران در کنار توجه ویژه به حوزه آموزش، دامنه مسئولیتهای اجتماعی خود را به دیگر عرصههای نیازمند توسعه نیز گسترش داده است. نگاه این شرکت به مقوله مسئولیت اجتماعی، نگاهی جامع و فراگیر است که ابعاد گوناگون زندگی مردم در جوامع محلی را در بر میگیرد. از بهداشت و درمان گرفته تا محیط زیست، از زیرساختهای شهری تا توانمندسازی اقتصادی، همگی در کانون توجه شرکت مس قرار دارند و این مجموعه ثابت کرده است که خدمترسانی به مردم، اقدامی مقطعی یا نمادین نیست، بلکه بخشی از رویکرد پایدار این شرکت در تعامل سازنده با جامعه محلی است.
در حوزه بهداشت و درمان، اقدامات شرکت ملی مس جلوهای روشن از مسئولیتپذیری اجتماعی را به نمایش گذاشته است. یکی از شاخصترین اقدامات در این حوزه، احداث مرکز تصویربرداری MRI در بیمارستان ولیعصر شهربابک است. این مرکز که با اعتباری بالغ بر یک میلیون و ۲۰۰ هزار یورو و ۲۵ میلیارد ریال در زمینی به مساحت ۲۵۰ متر مربع احداث شده، به پیشرفتهترین دستگاه MRI مجهز است و علاوه بر رفع نیازهای درمانی شهرستان، نیاز به مراجعه مردم به مرکز استان و دیگر شهرستانها را مرتفع ساخته است. همچنین در شهر سرچشمه، با توجه به قدمت بیش از پنجاه ساله درمانگاه فعلی حکیم مس و ناکافی بودن آن برای پاسخگویی به نیازهای درمانی کارکنان و شهروندان، تفاهمنامه احداث درمانگاه چندمنظوره جدید با زیربنای پنج هزار مترمربع امضا شده است.
حضور میدانی و جهادی در مناطق محروم، ویژگی برجسته دیگر اقدامات درمانی شرکت مس است تا به این ترتیب با مشارکت گروههای جهادی، خدماتی گسترده و رایگان به اقشار کمبرخوردار ارائه شود. ارائه بیش از ۱۲۰۰ مورد خدمات پزشکی در روستای اسلامآباد رفسنجان، نزدیک به ۹۵۰۰ مورد خدمات درمانی در نصرتآباد زاهدان و نیز ارائه بیش از یک هزار خدمات پزشکی در چهاردهمین اردوی جهادی مجتمع مس شهربابک از جمله این موارد در ماههای اخیر هستند.
محیط زیست به عنوان یکی از حساسترین و راهبردیترین حوزههای مسئولیت اجتماعی، جایگاه ویژهای در برنامههای شرکت ملی صنایع مس ایران دارد. این شرکت ثابت کرده است که نگاهش به محیط زیست، نگاهی ابزاری یا تبلیغاتی نیست، بلکه بخشی از ساختار توسعه پایدار مجتمعهای تولیدی را تشکیل میدهد و در همین راستا اقدامات گستردهای را در دستور کار قرار داده است. در مجتمع مس سونگون، احیای جنگلهای قرهداغ به عنوان یک راهبرد اصلی در ماههای اخیر در دستور کار قرار گرفته است. طرح جنگلکاری چهارصد هکتاری با کاشت ۲۶ هزار اصله نهال یکی از این اقدامات به شمار میآید که به شکل چشمگیری به عرصههای جنگلی منطقه اضافه خواهد کرد. همچنین طرح کمربند سبز در حاشیه بزرگراه خواجه-ورزقان، چهره این محور ارتباطی را دگرگون خواهد کرد.
علاوه بر این موارد چهار ایستگاه پایش کیفی هوا در شهرهای سرچشمه، رفسنجان، شهربابک و خاتونآباد نصب و راهاندازی شده است. این ایستگاهها با هزینهای معادل ۵۰۰ هزار یورو برای دو ایستگاه شهربابک و خاتونآباد و ۳۶۰ هزار یورو برای دو ایستگاه رفسنجان و سرچشمه، شاخص کیفیت هوا را بهصورت لحظهای از طریق نمایشگرهای شهری و سامانه ملی پایش در اختیار عموم قرار میدهند. این اقدام به شهروندان بهویژه گروههای حساس امکان میدهد تا تصمیمگیری آگاهانهتری در زمینه فعالیتهای روزمره خود داشته باشند و گامی مهم در جهت شفافیت و مسئولیتپذیری زیستمحیطی محسوب میشود.
توسعه زیرساختهای عمرانی و رفاهی، حوزه دیگری است که شرکت ملی مس حضور مؤثر و پررنگی در آن داشته است. در روستای چاهحسینعلی زاهدان، مخزن آبی با ظرفیت ۲۰۰ مترمکعب با همت گروه جهادی شهدای صنعت مس به بهرهبرداری رسید. در مجتمع روستایی خبر، طرح آبرسانی با اعتبار ۹۰ میلیارد ریال از سوی مجتمع مس شهربابک و مشارکت در طرح کلی ۹۳۰ میلیارد ریالی، سی و پنج روستا و سه هزار و هشتصد و پنجاه نفر را از نعمت آب آشامیدنی برخوردار ساخت. در شهرستان ورزقان، مجتمع مس سونگون با تزریق ۸۰۰ میلیارد ریال اعتبار، طرح آبرسانی به ۸۸ روستا را تکمیل کرد. این طرح که از سد حاجیلار چای منشعب میشود، گامی مؤثر در رفع محرومیت، مهاجرت معکوس و شکوفایی ظرفیتهای کشاورزی و گردشگری منطقه است. در حوزه راهسازی، طرح اصلاح گردنه سختگذر محور مانی به طول ۳۷۰۰ متر با اعتبار ۲۷۵ میلیارد ریال از سوی مجتمع مس سرچشمه به بهرهبرداری رسید و ایمنی تردد کارکنان و شهروندان را افزایش داد. همچنین افتتاح قطعه یک باند برگشت بزرگراه خواجه-ورزقان با سرمایهگذاری شرکت ملی مس، فصل نوینی در تحول شهرستان ورزقان رقم زده است. این بزرگراه فراتر از ابعاد فنی و عمرانی، نقش محوری در توسعه معادن منطقه، کاهش هزینههای لجستیکی و افزایش بهرهوری ایفا میکند و بهعنوان زیرساختی کلیدی، محرکی برای پیشرفت و توسعه در دیگر حوزهها عمل خواهد کرد.
به طور کلی آنچه از مرور اقدامات گسترده و متنوع شرکت ملی صنایع مس ایران در حوزههای گوناگون برمیآید، عبور از نگاه حداقلی و صرفاً قانونی به مقوله مسئولیت اجتماعی و حرکت به سوی رویکردی مسئولانه، پیشدستانه و تحولآفرین است. این شرکت با پذیرش این واقعیت که بقا و توسعه صنعت در گرو حفظ سلامت و رفاه جامعه میزبان است، تلاش کرده است تا با اجرای پروژههای کلان و بنیادین در عرصههای بهداشت، درمان، محیط زیست و زیرساختهای عمرانی، تصویری تازه از صنعت مسئولیتپذیر و همزیست با جامعه ارائه دهد. شرکت ملی صنایع مس ایران نشان داده است که اگر صنعت بخواهد، میتواند نه تنها در کنار مردم، که در خدمت آنان نیز باشد.