دولت کرهجنوبی در راستای مقابله با چالشهای فزاینده ناشی از وضعیت مازاد عرضه جهانی فولاد و افزایش رقابت در بازار با محصولات فولادی مقرونبهصرفهتر چینی و محصولات باکیفیت ژاپنی، طرحی جامع برای بازسازی ساختار صنعت فولاد داخلی در دستور کار قرار داده است. این طرح شامل کاهش ظرفیت تولید در بخشهای مبتنی بر استفاده از روشهای سنتی تولید و سیستمهای قدیمی در کنار افزایش تولید محصولات فولادی تخصصی با ارزش افزوده بالاتر است که از قضا حمایت مستقیم دولت این کشور را نیز به همراه خواهد داشت.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از رسانه «KED Global»، برخی منابع آگاه اعلام کردند که وزارت تجارت، صنعت و انرژی کرهجنوبی قصد دارد به زودی نقشهراه بازسازی صنعت فولاد داخلی را منتشر کند. این نقشهراه براساس پیشنهادهای کارگروه ارتقای رقابتپذیری صنعت فولاد تدوین شده است. لازم به ذکر است که در این کارگروه برخی از نمایندگان دولت، کارشناسان خبره دانشگاهی و مشاورانی از موسسات مالی از جمله شرکت «Nomura Securities» حضور دارند.
این کارگروه با انجام بررسیهای جامع حجم تقاضای داخلی و جهانی فولاد در بخشهای کشتیسازی، خودروسازی و ساختمانسازی و نیز ظرفیت تولید فعلی کرهجنوبی، به تحلیل وضعیت کنونی این صنعت پرداخته و در طرح ارائه شده بر کاهش تولید میلگرد، ورقهای فولادی ضخیم، مقاطع فولادی و ورقهای تخت تاکید شده است.
در مقابل، دولت کرهجنوبی قصد دارد با ارائه حمایتهای مالی و فنی، ظرفیت تولید محصولات فولادی باکیفیتتر و با ویژگیهای مقاومتی بالاتر را که ارزش افزوده بیشتری را به همراه خواهند داشت، افزایش دهد.
احتمال کاهش ظرفیت تولید محصولات فولادی یا تعطیلی برخی واحدهای فولادسازی کرهجنوبی
اقدام اخیر دولت کرهجنوبی در صنعت فولاد، مشابه سیاستی است که پیشتر در صنعت پتروشیمی این کشور اجرا شد؛ جایی که تولیدکنندگان برای مقابله با رکود بازار، ظرفیت واحدهای تولیدی که از روش کراکینگ نفتا استفاده میکردند را تا ۲۵ درصد کاهش دادند.
به گفته شماری از منابع مطلع، شرکتهای فولادی در کرهجنوبی که نتوانند استانداردهای جدید مقاومت، دوام و پایداری حرارتی در تولید محصولات فولادی را برآورده کنند، ممکن است ناگزیر به کاهش تولید شده یا حتی واحدهای خود را تعطیل کنند.
در مقابل، دولت مشوقهایی برای ادغام شرکتها و داراییهای صنعت فولاد داخلی در نظر گرفته است. همچنین، احتمال دارد دولت کرهجنوبی برای تسهیل فرایند کاهش ظرفیت تولید فولاد، معافیتهایی از قوانین رقابت و ضدانحصار را اعمال کند.
یکی از اعضای کارگروه مذکور، عنوان کرد: حدود ۴۰ درصد از واحدهای فولاد داخلی احتمالا قادر به تامین معیارهای تعیین شده جدید نخواهند بود و حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از آنها احتمالا مجبور خواهند شد تا به طور مستقیم ظرفیت تولید را کاهش یا واحد فولادسازی خود را تعطیل کنند.
براساس گزارشهای ارائه شده، فولادسازانی که از کورههای بلند و کورههای قوس الکتریکی استفاده میکنند، از رعایت الزامات تعیین شده در طرح مذکور مستثنی خواهند بود؛ چراکه شرکتهایی مانند شرکت «POSCO» به عنوان بزرگترین تولیدکننده محصولات فولادی کرهجنوبی بهرهوری بالایی داشته و نقشی حیاتی در زنجیره تامین داخلی ایفا میکنند.
گرفتاری تولیدگنندگان فولاد در کرهجنوبی در وضعیت شمشیر دولبه
ضرورت اجرای این طرح بازسازی در صنعت فولاد کرهجنوبی، بازتابی از رکود عمیق در صنعت فولاد این کشور است. در همین راستا و در سال ۲۰۲۴، مجتمع فولادسازی «POSCO» واقع در شهر پوهانگ برای نخستین بار از زمان تاسیس خود در سال ۱۹۷۳، زیان مالی سالانه را به ثبت رساند.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان کوچکمقیاستر محصولات فولادی داخلی در کرهجنوبی با کاهش شدید نرخ بهرهبرداری مواجه شدهاند؛ به گونهای که در بسیاری از موارد این نرخ به زیر ۸۰ درصد کاهش یافته است. رقمی که در صنعت فولاد برخی کارشناسان آن را مرز میان بحران و پایداری در تولید توصیف میکنند.
در ادامه میتوان میزان ورقههای فولادی ضخیم وارداتی از چین به کرهجنوبی طی بازه زمانی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ را در نمودار شماره یک مشاهده کرد.
نمودار یک. میزان ورقههای فولادی ضخیم وارداتی از چین به کرهجنوبی در بازه زمانی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴
از سوی دیگر، تقاضای داخلی برای فولاد حتی به کمتر از دوران همهگیری کرونا کاهش یافته است؛ این در حالی بوده که واردات برخی محصولات فولاد ارزانتر از چین و ژاپن به کرهجنوبی رو به افزایش است. علاوهبراین، برخی اقدامات تجاری ایالات متحده آمریکا از جمله افزایش تعرفههای واردات، چشمانداز صادرات فولاد کرهجنوبی را تیرهتر کرده است.
شماری از کارشناسان بر این باورند که فولادسازان کرهای به نوعی در وضعیت شمشیر دولبه گرفتار شدهاند؛ به نحوی که از یک سو نمیتوانند از لحاظ قیمتی با تولیدکنندگان محصولات فولادی چینی رقابت کنند و از سوی دیگر، در زمینه کیفیت و فناوری به کار رفته در تولید فولادهای پیشرفته از رقبای ژاپنی خود عقبترند.
به گفته یکی از مدیران صنعت فولاد کرهجنوبی، دیگر رقابت بر سر افزایش حجم تولید فولاد برای فولادسازان مفهومی ندارد و نبرد اصلی به سمت افزایش حاشیه سود به ازای هر تن فولاد تولیدی کشیده شده است.
در ادامه در نمودار شماره ۲، میانگین حاشیه سود برخی از فولادسازان کرهای طی بازه زمانی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ به تصویر کشیده شده است.
نمودار ۲٫ حاشیه سود برخی از فولادسازان کرهای در بازه زمانی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴
تمرکز فولادسازان کرهای به سمت تولید محصولات فولادی تخصصی و با ارزش افزوده بالاتر
دولت کرهجنوبی و فعالان صنعت فولاد این کشور معتقدند در گذار از تولید محصولات فولادی با ارزش افزوده پایینتر به سمت ساخت محصولات فولادی تخصصی و با حاشیه سود بالاتر فرصتهای توسعه و رشد زیادی وجود دارد.
این روند گذار شامل تولید محصولاتی مانند میلگردهای مقاوم در برابر زلزله، تیرهای فوقمقاوم برای سازههای بلندمرتبه و ورقهای فولادی ویژه برای ساخت کشتیهای حمل گاز طبیعی یا تانکرهای آمونیاک خواهد بود.
علاوهبراین، تقاضا برای فولاد از فولادهای زرهی بهکاررفته در تجهیزات نظامی گرفته تا آلیاژهای ویژه برای ساخت راکتورهای کوچک ماژولار هستهای (SMR)، در بخشهایی مانند صنایع دفاعی و انرژی نیز در حال افزایش است.
الگوبرداری از تجربه موفقت ژاپن در بازسازی صنعت فولاد
تجربه ژاپن به عنوان نمونهای موفق در بازسازی صنعت فولاد، مورد توجه مقامات و فعالات صنعت فولاد کرهجنوبی قرار گرفته است. در این مدل، کاهش ظرفیت تولید همراه با ارتقای کیفیت محصولات تولیدی و اعمال استانداردهای سختگیرانه در فرایند ساخت محصولات فولادی، مانع ورود محصولات ارزان قیمت به ژاپن شد و همزمان در بازار جهانی، تعداد مشتریان علاقهمند به خرید محصولات ژاپنی افزایش را تجربه کرد.
دولت کرهجنوبی نیز درصدد اتخاذ اقداماتی مشابه نظیر مقامات ژاپن در صنعت فولاد داخلی است. از جمله این اقدامات در نظر گرفته شده میتوان به تشدید الزامات فنی برای تولید میلگردهای فولادی که میتواند عرصه را بر عرضهکنندگان میلگردهای فولادی چینی در بازار داخلی تنگتر کند، اشاره کرد.
ضرورت سرمایهگذاری در اجرای طرح دولت کرهجنوبی برای بازسازی صنعت فولاد
شماری از تحلیلگران معتقدند که این روند گذار، نیازمند حجم زیادی از سرمایهگذاری خواهد بود. برآورد مقامات کرهای نشان میدهد ۳۰ تا ۴۰ درصد از واحدهای فولادسازی فعلی در کرهجنوبی با استانداردهای مورد انتظار دولت این کشور فاصله دارند و حدود ۲۰ درصد از آنها در صورت اختصاص نیافتن سرمایه جدید، ناچار به تعطیلی واحدهای تولیدی خود خواهند شد.
در چارچوب این برنامه، شرکت «POSCO» احتمالا تولید برخی از محصولات فولادی طویل مانند میلگرد و مفتول فولادی را کاهش میدهد؛ در حالی که شرکت «Hyundai Steel Co» تمرکز خود را به سمت تولید ورقهای فولادی برای صنعت خودروسازی معطوف خواهد کرد. همچنین، شرکت «Dongkuk Steel Mill Co» بر تولید مقاطع فولادی ساختمانی و صنعتی متمرکز خواهد بود.
تعدادی از کارشناسان معتقدند: تولیدکنندگان فولادی کرهای متوسط مقیاس، به ویژه آنهایی که عمدتا در بخش تولید میلگردهای فولادی فعالیت میکنند، در صورت پیادهسازی مفاد طرح دولت با چالشهای بسیار زیادی مواجه خواهند شد.
ایجاد صندوق همافزایی صنعت فولاد کرهجنوبی
به منظور کاهش فشارهای ناشی از این روند گذار در صنعت فولاد کرهجنوبی، سیاستگذاران در حال بررسی ایجاد صندوق همافزایی صنعت فولاد هستند. براساس این طرح، فولادسازان بزرگمقیاس میتوانند با حمایت مالی دولت، سهام دارایی شرکتهای کوچکمقیاس را خریداری کرده و با جذب نیروی انسانی آنها، روند تعطیلی تدریجی و کنترل شده واحدهای فولادی ناکارآمد را مدیریت کنند.
بعضی از منابع آگاه در همین خصوص اعلام کردهاند که هدف دولت از اجرای این طرح، خروج تدریجی شرکتهای فولادی با عملکرد ضعیف از بازار کرهجنوبی به گونهای است که شوک ناشی از روند تعدیل نیرو و افزایش شدید اشتغال در دیگر بخشهای صنعت فولاد داخلی به حداقل برسد و همزمان مسیر صنعت مذکور به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر هدایت شود.
در همین راستا، یکی از مقامات دولتی کرهجنوبی با بیان اینکه پنج سال آینده برای صنعت فولاد کرهجنوبی، دورهای طلایی برای بازآرایی مسیر توسعه به شمار میرود. خاطرنشان کرد: موفقیت یا ناکامی کرهجنوبی در اجرای این طرح همانند آنچه در ژاپن عملیاتی شد، تعیین خواهد کرد که آیا فولادسازان کرهای قادر خواهند بود جایگاه خود را به عنوان یکی از بازیگران جهانی صنعت فولاد حفظ کنند یا اینکه سرنوشتی مشابه برخی از کشورهای قربانی وضعیت مازاد عرضه فولاد در مقیاس جهانی را تجربه خواهند کرد.
انتهای پیام//
