ایران یکی از کشورهای کمبارش جهان به شمار میآید که در سالهای اخیر متاثر از محدودیت منابع آبی و ازدیاد بیرویه تقاضا با سطوح بالایی از تنش آبی مواجه شده است. طبعا در چنین شرایطی، مدیریت مصرف، توسعه زیرساختها و استفاده از منابع آبی غیرمتعارف میتواند شرایط تامین و مصرف آب کشور را بهبود ببخشد. این موضوع در مورد زنجیره فولاد با توجه به توزیع واحدهای تولیدی این صنعت در نقاط مختلف فلات مرکزی ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار است. در همین راستا، شرکت معدنی و صنعتی گلگهر در قامت برند و بازیگر اساسی زنجیره فولاد کشور، به شکل جامع و همهجانبهای در راستای مدیریت مصرف منابع آبی و توسعه زیرساختهای آب در کشور حرکت کرده و سرمایهگذاریها و پروژههای متعددی را نیز به ثمر رسانده است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین»، ایران در سالهای اخیر متاثر از پدیدههایی مانند تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین، بارشهای کمتری را در مقایسه با گذشته تجربه کرده که این موضوع در ترکیب با عواملی از جمله مدیریت نادرست منابع آبی، توسعه شهرنشینی و افزایش تقاضا، در نهایت سبب شده است تا کشور امروز با بحران آب در ابعادی وسیع و گسترده روبهرو شود؛ این در حالی است که ایران اساسا در منطقهای خشک و نیمهخشک قرار دارد و از این رو، بحث مدیریت صحیح منابع آبی و توسعه زیرساختهای آب از اهمیت بسزایی در کشور برخوردار است.
بنابراین آنچه مشخص است، اینکه مسئولیت بحران آب در ایران تنها متوجه یک عامل خاص نیست بلکه مجموعه عوامل یاد شده در بروز این وضعیت تاثیرگذار بودهاند. در چنین شرایطی، حل بحران آب در کشور موضوعی است که از مسیرهای مدیریت صحیح و کارآمد منابع آبی، بازچرخانی و استفاده مجدد از آب، توسعه زیرساختهای آبی و بهرهگیری از فناوریهای نوین میگذرد.
در این میان، شرکت معدنی و صنعتی گلگهر که با قرارگیری در یکی از استراتژیکترین حلقههای زنجیره فولاد و فعالیت به عنوان تامینکننده مواد اولیه این صنعت، بازیگر تعیینکنندهای در رشد و توسعه صنعت فولاد کشور به شمار میآید، اقدامات ارزشمندی در راستای تامین پایدار آب و کاهش تاثیرپذیری از این بحران انجام داده است. این شرکت که عنوان بزرگترین تولیدکننده کنسانتره و گندله در کشور را نیز یدک میکشد، طی سالهای اخیر با رویکردی فراگیر و دیدگاهی بلندمدت در مسیر مدیریت و بهینهسازی مصرف آب گام برداشته و این هدف را در بخشهای مختلف، از معدن تا خطوط فرآوری خود پیگیری کرده است.
رویکرد نوین
آب در تمامی بخشهای زنجیره فولاد از حلقههای نخست آن یعنی تامین مواد اولیه گرفته تا تولید فولاد در بخش پاییندست، عاملی حیاتی به شمار میآید. از طرفی، ماهیت زنجیرهوار این صنعت سبب میشود که عملکرد هر یک از حلقهها به طور مستقیم از فعالیت حلقه پیشین خود نیز تاثیر بپذیرد؛ موضوعی که حلقههای بالادست این زنجیره را به یکی از استراتژیکترین بخشهای آن تبدیل میکند؛ چراکه اختلال در تامین مواد اولیه میتواند به شکل دومینوواری، عملکرد سایر حلقههای زنجیره فولاد را نیز تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین بدیهی است که حفظ پایداری تولید از چه اهمیت ویژهای در این بخش برخوردار است؛ این در حالی بوده که فعالان این حوزه در کشور در مسیر پیشبرد فعالیتهای خود با مشکلات و موانع متعددی دستوپنجه نرم میکنند که در این میان، بحران آب یکی از چالشهای دائمی به حساب میآید.
شرکت معدنی و صنعتی گلگهر نیز به عنوان یکی از برجستهترین بازیگران زنجیره فولاد کشور در حوزه تامین مواد اولیه، از این قاعده مستثنی نیست و به شکل ملموسی با این چالش روبهرو است؛ اگرچه این شرکت به دلیل جانمایی در نزدیکی معادن غنی سنگآهن در منطقه گلگهر به عنوان یکی از مهمترین قطبهای معدنی کشور و حتی خاورمیانه، از مزیت پررنگی به لحاظ دسترسی به منابع معدنی مورد نیاز خود برخوردار است اما باید توجه داشت که این شرکت در استان کرمان به عنوان یکی از استانهای واقع در فلات مرکزی ایران قرار دارد.
در واقع علیرغم مزیت دسترسی به منابع معدنی، کمبود آب و اختلال در تامین پایدار آن به عنوان یکی از اصلیترین پیشنیازهای تولید در این صنعت، میتواند به از دست رفتن این ظرفیتهای معدنی ارزشمند در کشور منجر شود. این موضوع اهمیت انجام اقداماتی برای کاهش تاثیرپذیری از بحران آب را در این شرکت دو چندان میکند. در همین راستا، شرکت معدنی و صنعتی گلگهر نیز به اشکال مختلفی نسبت به کمرنگ کردن آثار این بحران اقدام کرده و گامهای بلندی در این مسیر برداشته است.
در حال حاضر، بازچرخانی پساب و استفاده مجدد از آب، یکی از اصلیترین روشها برای مدیریت منابع آبی و مقابله با مشکلات ناشی از کمبود آب قلمداد میشود. نگاهی به برنامهها و اقدامات انجام شده در شرکت معدنی و صنعتی گلگهر نیز حاکی از توجه ویژه این شرکت به رویکرد یاد شده است. از جمله اقدامات شرکت معدنی و صنعتی گلگهر در این زمینه میتوان به بهرهبرداری از تصفیهخانههای فاضلاب بهداشتی این مجتمع در خطوط تولید کنسانتره ۵، ۶ و ۷ و گندلهسازی ۲ و همچنین استفاده از پساب تولیدی برای آبیاری فضای سبز اشاره کرد.
تشدید بحران آب طی سالهای اخیر به خصوص در مناطق مرکزی و شرقی کشور، در نهایت به پروژه ارزشمندی در سطح ملی تحت عنوان انتقال آب خلیج فارس و دریای عمان به فلات مرکزی ایران منتج شد که هدف اصلی آن، تامین آب شیرین مورد نیاز بخش شهری و صنایع فعال در این مناطق بوده است. این پروژه از پنج خط اصلی تشکیل شده است که در میان آنها، خط نخست با طول حدود ۸۲۰ کیلومتر و ظرفیت ۱۳۰ میلیون مترمکعب در سال، پس از عبور از استان هرمزگان به استانهای کرمان و یزد میرسد. در واقع این خط انتقال از محل تاسیسات آبشیرینکن در ۳۰ کیلومتری غرب بندرعباس، آغاز و با عبور از ارتفاعات شهرهای فین و حاجیآباد، وارد دشت میشود و به سمت مجتمع معدنی گلگهر واقع در ۵۰ کیلومتری جنوب غربی سیرجان امتداد مییابد. گفتنی است که عملیات اجرای این خط از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و در آبان ماه ۱۳۹۹ به بهرهبرداری رسید.
شرکت معدنی و صنعتی گلگهر نیز با توجه به قرارگیری در فلات مرکزی ایران به عنوان یکی از مناطق خشک و کمآب کشور، سرمایهگذاری قابل توجهی در این پروژه بزرگ ملی انجام داده که خود حاکی از دیدگاه بلندمدت این شرکت نسبت به تامین پایدار آب و حفظ پایداری تولید است. این شرکت همچنین با هدف استفاده از آب انتقالی برای تامین آب مصرفی پروژههای آتی خود، در شرکت تامین و انتقال آب خلیج فارس نیز سرمایهگذاری کرده است؛ به طوری که در حال حاضر نزدیک به ۴۰ درصد از سهام آن را در اختیار دارد.
نگاه نامحدود
شرکت معدنی و صنعتی گلگهر علاوه بر اقدامات موثر و ارزشمند خود در راستای بازچرخانی آب و پساب و نیز سرمایهگذاری در ابرپروژه انتقال آب خلیج فارس به فلات مرکزی ایران، اهداف خود را در زمینه مدیریت و بهینهسازی مصرف آب از مسیرهای دیگری نیز دنبال کرده است. این شرکت همچنین طرح تغذیه مصنوعی را در دشت چاهدراز با هدف کنترل سیلاب و بهبود کمی و کیفی آبخوان اجرا کرده که مهار ۲٫۴ میلیون مترمکعب سیلاب در سال و افزودن آن به آبهای زیرزمینی، از دیگر اهداف اجرای این پروژه بوده است. شرکت معدنی و صنعتی گلگهر همچنین نسبت به احداث رینگ زهاب معدن اقدام کرده؛ پروژهای که با هدف جمعآوری و مدیریت آبهای زهکشی شده معدن توسط حوضچه با آستر ژئوممبران و نیز حوضچه بتنی صورت گرفته است.
از دیگر اقدامات شرکت معدنی و صنعتی گلگهر در این حوزه میتوان به انجام مطالعات ارتقای ظرفیت و عملکرد تصفیهخانههای فاضلاب بهداشتی، تهیه طرح جامع آبرسانی و ایستگاه پمپاژ در سایت آبی، ایجاد مخازن آب در سایت آبی با ظرفیت ۱۰۰ هزار مترمکعب، تامین آب کارخانه هماتیت و نواحی اطراف آن از طریق احداث خط اختصاصی منشعب از خلیج فارس و همچنین بهینهسازی تمامی چاههای منطقه گلگهر برای پشتیبانی از آب خلیج فارس و تامین آب کارخانجات گلگهر اشاره کرد. علاوهبراین، نگاهی به سیاستها و استراتژیهای شرکت معدنی و صنعتی گلگهر نشان میدهد که یکی از نقاط قوت این شرکت در حوزه تامین آب را باید در تاسیس شرکتهای فرعی و زیرمجموعه تخصصی جستوجو کرد که تاسیس شرکت فارس آبرسان، نمونه بارزی در این خصوص محسوب میشود.
ناگفته نماند که شرکت معدنی و صنعتی گلگهر با نگاه ویژه خود به حفظ محیط زیست و توسعه پایدار، اجرای طرحی جامع تحت عنوان کارخانه بازیابی آب فاز ۲ را نیز در دستور کار قرار داده است. گفتنی است که هدف از تعریف این پروژه، بازچرخانی حداکثری منابع آب قابل بازیافت به میزان ۲۰۰ لیتر بر ثانیه و نیز مدیریت زیستمحیطی باطله تر کارخانه فرآوری این شرکت بوده است. همچنین، پروژه کارخانه بازیابی آب فاز ۳ نیز دیگر پروژه تعریف شده در شرکت معدنی و صنعتی گلگهر محسوب میشود که هدف از آن، استفاده مجدد از آب باطلههای خطوط تولید کنسانتره یک، ۲، ۳ و ۴ با ظرفیت ۴۵۰ مترمکعب بر ساعت است. علاوهبراینها، اجرای خط رینگ لوله زهکشی معدن و حوضچه جمعآوری آب به منظور مدیریت بهینه آبهای زهکش شده از معدن و حفظ محیط زیست نیز از دیگر برنامههای عملیاتی شرکت معدنی و صنعتی گلگهر به شمار میآید.
انتهای پیام//
