دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بارها اعلام کرده است که سیاستگذاریهای دولت وی باعث احیای صنعت خودروسازی آمریکا خواهد شد. با این حال، برخی فعالان صنعت مذکور معتقدند که تلاش جمهوریخواهان برای توقف پرداخت یارانههای دولتی به خودروهای الکتریکی میتواند نتیجهای معکوس داشته باشد و جایگاه این صنعت داخلی را در برابر سایر رقبای جهانی آن تضعیف کند.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، در حال حاضر که چین در استفاده از فناوریهای نوین در تولید خودروهای الکتریکی بسیار موفق ظاهر شده است، در صورتی که آمریکا اجرای طرحهای حمایتی مالی و ارائه مشوقها به این بخش را متوقف کند، این اتفاق میتواند ضربهای غیرقابل جبران بر پیکره بخش خودروهای الکتریکی آمریکا وارد کند.
چین در حال حاضر با فاصلهای قابل توجه در بخش تولید خودروهای الکتریکی و همچنین تولید باتریها و مواد معدنی مرتبط با آنها نسبت به سایر کشورهای جهان قرار دارد. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، شرکتهای خودروساز چینی مانند «BYD»، «SAIC» و «Geely» در سال ۲۰۲۴، سهم حدود ۷۰ درصدی از فروش خودروهای الکتریکی در جهان را به خود اختصاص دادند؛ در حالی که سهم خودروسازان آمریکایی از این بازار در سال مذکور تنها ۵ درصد اعلام شد.
در حال حاضر تسلا تنها شرکت آمریکایی است که در میان ۱۰ تولیدکننده بزرگ خودروهای الکتریکی جهان قرار دارد. در مقابل، دو شرکت خودروساز دیگر آمریکایی یعنی شرکت جنرال موتورز و فورد در این حوزه فعالیت قابل توجهی ندارند. براساس تحقیقات انجام شده توسط موسسه «SNE Research»، شرکت تسلا که با تولید خودروهای الکتریکی مدرن و باکیفیت در بازارهای بینالمللی طی سالهای گذشته رتبه نخست را کسب کرده بود، اکنون جایگاه خود را به شرکتهای خودروساز چینی مانند «BYD»و «Geely» واگذار کرده است.
شرکتهای خودروساز چینی میتوانند هزینههای توسعه فناوریهای جدید را از طریق افزایش تیراژ خودروهای الکتریکی تولید شده کاهش داده و قطعات مورد نیاز برای تولید این خودروها را با قیمتهای پایینتری تهیه کنند. بر همین اساس، خودروهای تولید شده صرفه اقتصادی بسیاری بیشتری برای مصرفکنندگان به همراه دارد. این موضوع برای موفقیت در بازار بسیار رقابتی خودورهای الکتریکی بسیار حائز اهمیت است.
طبق آمارهای ارائه شده، در حال حاضر حدود ۲۰ درصد از خودروهای جدید به فروش رفته در جهان خودروهای الکتریکی هستند و انتظار میرود این سهم در آینده به روند صعودی خود ادامه دهد. این موضوع یکی از دلایل کاهش سهم خودروسازان آمریکایی در بازارهای آسیا، اروپا و آمریکای لاتین در سالهای اخیر محسوب میشود؛ چراکه بسیاری از مصرفکنندگان در این مناطق به سمت خرید خودروهای الکتریکی و هیبریدی مقرونبهصرفهتر تولیدی شرکتهای چینی تمایل پیدا کردهاند.
در ادامه سیاستهای دولت ترامپ، صنعت خودروی آمریکا با تهدید افت رقابتپذیری در مقیاس جهانی مواجه است. در حال حاضر شرکتهای جنرال موتورز و فورد بخش عمدهای از سود خود را از بازار داخلی ایالات متحده آمریکا به دست میآورند. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت تداوم روند کنونی، میزان فروش خودروی تولیدی این دو شرکت در بازارهای بینالمللی به شدت کاهش خواهد یافت.
گریگ داتسون، استاد حقوق دانشگاه اورگان و مشاور ارشد سابق حزب دموکرات در کمیته محیط زیست و امور دولتی سنای آمریکا در این خصوص، بیان کرد: ایالات متحده آمریکا باید تصمیم خود را در رابطه با حضور پرقدرت در بازار جهانی خودروها و بازپسگیری جایگاه خود اتخاذ کند.
آنطور که به نظر میرسد، لایحه بودجه و سیاستگذاری دولت ترامپ که به تازگی در مجلس سنای آمریکا به تصویب رسیده است، موجب شده بسیاری از طرحهای سبز قانون کاهش تورم آمریکا ارائه شده از سوی دولت بایدن که بخشی از آن با هدف حمایت از افزایش رقابتپذیری شرکتهای خودروسازی جنرال موتورز، فورد و دیگر تولیدکنندگان داخلی طراحی شده بود، متوقف شود.
براساس این لایحه قانونی تصویب شده توسط مجلس سنا، پرداخت اعتبارات مالیاتی تا سقف هفت هزار و ۵۰۰ دلار به خریداران خودروهای الکتریکی، تخصیص بودجه زیرساختی برای توسعه ایستگاههای شارژ باتری خودروهای الکتریکی و پرداخت یارانههای اختصاصیافته به شرکتهایی تولیدکننده باتری و تولیدکنندگان لیتیوم در آمریکا متوقف شده یا به تدریج لغو خواهد شد.
براساس دادههای گردآوری شده توسط جی ترنر، استاد مطالعات زیستمحیطی در کالج ولزلی ایالت ماساچوست، اجرای سیاستگذاریهای جدید دولت ترامپ، تخصیص بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری شرکتهای خودروسازی، تولیدکنندگان باتری، شرکتهای معدنی و سایر بازیگران زنجیره تامین خودروهای الکتریکی در آمریکا را به خطر میاندازد.
جودی فریمن، مدیر برنامه دانشکده محیط زیست و انرژی در دانشگاه هاروارد آمریکا نیز در این رابطه مطرح کرد: به نظر میرسد دولت ترامپ به رقابتپذیری در صنعت خودرو اعتقادی ندارد.
از سوی دیگر، برخی پروژههای صنعتی دیگر نیز تحت تاثیر شرایط به وجود آمده ناشی از توقف پرداخت یارانههای دولتی قرار گرفتهاند. در همین راستا، شرکت «AESC» به عنوان یک تولیدکننده باتری چینی، برنامه ساخت یک واحد تولید باتری در ایالت کارولینای جنوبی آمریکا را متوقف کرده است.
قرار بر این بود با ساخت این واحد تولیدی، باتری مورد نیاز شرکت خوروسازی «BMW» و سایر خودروسازان آمریکایی تامین شود اما با تاخیر ایجاد شده در ساخت واحد تولیدی مذکور، زنجیره تامین باتری برای تولیدکنندگان خودروهای الکتریکی در آمریکا با چالشی جدی روبهرو خواهد شد.
براساس آمارهای منتشر شده، دو شرکت چینی «CATL» و BYD» سهم بیش از ۵۰ درصدی از تولید باتریها در مقیاس جهانی را در اختیار دارند. گفتنی است که چین، همچنان منبع اصلی تامین مواد معدنی حیاتی مورد نیاز در تولید باتری مانند گرافیت و لیتیوم به شمار میرود.
بسیاری از اعضای حزب جمهوریخواه آمریکا معتقدند که حزب دموکرات با پرداخت یارانه دولتی به خرید خودروهای الکتریکی، عمدتا به نفع قشر مرفه جامعه عمل کرده است. جمهوریخواهان حتی کیفیت خودروهای الکتریکی را پایینتر از خودروهای با موتور الکتریکی ارزیابی میکنند.
براساس گزارش موسسه «Rho Motion»، اگرچه حجم فروش خودروهای الکتریکی در آمریکا نسبت به سایر نقاط جهان همچنان در سطح پایینتری قرار دارد اما حجم فروش خودروهای مذکور از ابتدای سال جاری میلادی تا پایان ماه می ۲۰۲۵، حدود ۳ درصد رشد را در قاره آمریکای شمالی به ثبت رسانده؛ در حالی که این رقم در چین ۳۳ درصد و در اروپا ۲۷ درصد طی بازه زمانی مشابه اعلام شده است.
در دفاع از رویکرد جدید حزب جمهوریخواه آمریکا، کوش دسای، سخنگوی کاخ سفید طی بیانیهای با تاکید بر اینکه هیچ رئیس جمهوری به اندازه ترامپ برای بازیابی صنعت خودروی آمریکا تلاش نکرده است، افزود: به جای پرداخت یارانههای ناکارآمد، دولت ترامپ رویکردی چندوجهی شامل کاهش تشریفات اداری، اعمال تعرفههای واردات و ارائه مشوقهای رشد اقتصادی را در دستور کار خود قرار داده است.
این موضوع در حالی مطرح میشود که در واقعیت، قیمت خودروهای الکتریکی در ایالات متحده آمریکا همچنان بالاتر از خودروهای با موتور احتراق داخلی و خودروهای هیبریدی است. همچنین، زیرساختهای مرتبط با ایستگاههای شارژ سریع علیرغم بهبودهای نسبی ایجاد شده در آمریکا بسیار محدود به نظر میرسد. در مقابل، چین با برخورداری از ایستگاههای شارژ باتری خودروهای الکتریکی بسیار گسترده توانسته است قیمت تولید خودروهای الکتریکی را تا حد زیادی کاهش دهد که در بسیاری موارد در مقایسه با خودروهای بنزینی ارزانتر خواهد بود.
با وجود چالشهای موجود، بسیاری از مدیران صنعت خودرو متفقالقول بر این باورند که خودروهای الکتریکی و هیبریدی حتی در بازار آمریکا، به تدریج جایگزین مدل خودروهای با موتور احتراق داخلی خواهند شد. طبق آمار ارائه شده توسط انجمن نوآوری در صنعت خودروی آمریکا، سهم خودروهای با موتور احتراق داخلی در بازار این کشور طی سه ماهه نخست سال جاری میلادی به کمتر از ۷۴ درصد کاهش یافته است؛ البته این روند نزولی از یک دهه اخیر تاکنون به صورت نوسانی آغاز شده است.
از سوی دیگر، تمایل مصرفکنندگان آمریکایی نیز به سمت استفاده از خودروهای هیبریدی یا تمام الکتریکی افزایش یافته است. ناگفته نماند که در حوزه توسعه فناوریهای مرتبط با تولید خودروهای هیبریدی، خودروسازان آمریکایی از رقبای ژاپنی خود به ویژه شرکت تویوتا و هوندا عملکرد بسیار ضعیفتری را نشان دادهاند.
بسیاری از کارشناسان معتقدند که با پیشرفت توسعه فناوریهای جدید و افزایش ظرفیت تولید خودروهای الکتریکی، قیمت خودروهای تمامالکتریکی طی چند سال آینده ممکن است حتی در مقایسه با خودروهای با موتور احتراق داخلی صرفه اقتصادی بیشتری داشته باشد.
انجمن نوآوری در صنعت خودرو آمریکا طی گزارشی که در ماه ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شد، با اشاره به اهمیت راهبردی خودروهای الکتریکی اعلام کرد: آمریکا به منظور حفظ جایگاه خود در بازار جهانی خودروها که در آینده تحت سلطه خودروهای الکتریکی خواهد بود، باید ظرفیت تولید داخلی این خودروها را افزایش دهد.
این مواضع در حالی مطرح میشود که شماری از انجمنهای حامی محیط زیست، از رفتار و عملکرد دوگانه این انجمن و اعضای آن انتقاد کردهاند. به گفته برخی اعضای انجمنهای حامی محیط زیست، علیرغم اذعان انجمن نوآوری صنعت خودروی آمریکا به اهمیت راهبردی خودروهای الکتریکی، این انجمن در دفاع از ارائه مشوقها و پرداخت یارانههای مرتبط با خودروهای الکتریکی عملکردی ضعیف از خود ارائه داده است و اعضای آن حتی از تلاش دولت ترامپ برای عقبنشینی از اجرای استانداردهای صرفهجویی در مصرف سوخت استقبال کردهاند.
کاترین گارسیا، مدیر کمپین حملونقل پاک برای همه در سازمان «Sierra Club» با ابراز نگرانی از انفعال برخی بازیگران کلیدی صنعت خودرو، اظهار داشت: به نظر میرسد که برخی از خودروسازان با شماری از قانونگذاران وارد تعامل شدهاند تا آنها را برای حمایت از توسعه صنعت خودروهای الکتریکی داخلی ترغیب کنند.
جان بزلا، مدیر انجمن نوآوری در صنعت خودروی آمریکا در پاسخ به این انتقادها، مطرح کرد: شکی نیست که صنعت خودرو، فعالیتهای گستردهای در حمایت از حفظ مشوقهای ارائه شده مربوط به خودروهای الکتریکی و تولید باتری آمریکا انجام داده است.
وی اظهار داشت: با وجود فضای سیاسی متزلزل در آمریکا، خودروسازان بزرگ در این کشور همچنان بر تعهد خود نسبت به توسعه خودروهای الکتریکی تاکید دارند.
مری تی. بارا، مدیرعامل شرکت جنرال موتورز در نشستی که در ماه می ۲۰۲۵ برگزار شد، به شماری از سرمایهگذاران و تحلیلگران بازار خودرو گفت: در حال حاضر برخی از بهترین و پر فروشترین خودروهای الکتریکی در بازار آمریکا در داخل تولید شدهاند.
وی در همین رابطه به خودروی شرکت شورلت مدل «Equinox» اشاره کرد که با قابلیت پیمایش بیش از ۳۰۰ مایل با هر بار شارژ کامل، در حال حاضر با نرخ اجارهای کمتر از ۴۰۰ دلار در ماه در بازار آمریکا عرضه شده است.
تی. بارا در ادامه تصریح کرد: شرکت جنرال موتورز برای حفظ جایگاه خود در بازار، ظرفیت تولید خودروهای الکتریکی را با احتیاط مدیریت کرده است تا همراستا با تقاضای واقعی بازار عرضه آن صورت بگیرد.
به گفته وی، شرکت جنرال موتورز از ارائه تخفیفهای بسیار زیاد که رقبای دیگر برای فروش محصولات خود در بازار تعیین کردهاند، اجتناب میورزد.
ویلیام سی. فورد جونیور، رئیس هیئتمدیره و جیم فرلی، مدیرعامل شرکت فورد طی گزارشی درباره ارائه طرحهای مرتبط با تولید پایدار در این شرکت، خاطرنشان کردند: شرکتهای مذکور در حال حاضر در مرحله پیشرفته توسعه نسل آینده خودروهای الکتریکی قرار دارد.
به گفته این دو، خودروهای الکتریکی نسل جدید شرکت فورد حاشیه سود، صرفه اقتصادی و تیراژ تولید بسیار بالایی خواهند داشت.
مدیرعامل شرکت فورد اخیرا در جشنواره «Aspen Ideas Festival» اظهار داشت: مدیران ارشد شرکت فورد به طور منظم سفرهایی را به چین برای آزمایش خودروهای تولیدی جدید در این کشور انجام میدهند.
وی با ستایش کیفیت بالای خودروهای الکتریکی چینی، تاکید کرد: خودروهای چینی یکی از متفاوتترین تجربه مدیران شرکت تسلا در بخش آزمایش خودروهای الکتریکی بودهاند.
ازم به ذکر است که شرکت فورد در واحد تولید خود در ایالت کالیفرنیا، تیمی متشکل از مهندسان سابق شرکت تسلا را به خدمت گرفته است تا نسل جدیدی از خودروهای الکتریکی را تولید کند که به گفته مدیران این شرکت، توانایی رقابت با خودروهای چینی را از لحاظ صرفه اقتصادی خواهد داشت و در عین حال جذابیت بیشتری برای مصرفکنندگان به ارمغان خواهد آورد.
در حال حاضر، خودروهای الکتریکی چینی با تعرفههای ۱۰۰ درصدی وضع شده بر روی آنها، به هیچ وجه صرفه اقتصادی مناسبی برای عرضه در بازار داخلی آمریکا ندارند. با این وجود، شرکتهایی مانند شرکت «BYD» که خودروهای خود را در کشورهای مختلفی از جمله برزیل، بریتانیا، مکزیک و تایلند عرضه میکند، به دنبال یافتن بازار جایگزین برای عرضه خودروهای الکتریکی تولیدی خود به جای بازار آمریکا است.
برخی از کارشناسان صنعت خودرو بر این باورند که ارائه سیاستگذاریهای حمایتگرایانه تجاری در قالب وضع تعرفههای واردات ممکن است خودروسازان آمریکایی را دچار نوعی خود برتربینی کند که این موضوع بازار خودروی این کشور را وارد یک وضعیت انحصاری خواهد کرد.
مایکل لنکس، استاد دانشکده مدیریت بازرگانی در دانشگاه ویرجینیا در این رابطه یادآور شد: محدودیتهای تجاری وضع شده بر واردات خودروها نمیتواند تا ابد مانع واردات خودروهای الکتریکی پیشرفته و مقرونبهصرفه چینی به بازار آمریکا شود.
انتهای پیام//