صنعت ریخته‌گری ایران یکی از صنایعی بود که به مدد تحریم‌ها، افزایش قیمت ارز و کاهش ارزش پول ملی، می‌توانست خودی نشان بدهد و پس از سال‌ها دست و پا زدن زیر آوار قطعات وارداتی، فرصت این را داشته باشد که در بازار داخلی آقایی کند! با به وجود آمدن این شرایط واردات قطعه به لحاظ اقتصادی دارای توجیه نبود و مصرف‌کنندگان داخلی که اکثر آن‌ها را خودروسازان تشکیل می‌دادند، بالاخره سری چرخاندند و تولیدکنندگان وطنی را نیز از نظر گذراندند.

علاوه بر این قطعات تولید داخلی که برای صادرات به اروپا در دو مزیت کیفیت و بعد مسافت نسبت به همتایان چینی و هندی خود برتری داشتند، با شرایط قیمتی جدید سه بر صفر از آن‌ها پیش افتادند و انتظار می‌رفت که این صنعت قدیمی کشور به زودی قد راست کند و سری در میان سرها در آورد ولی…

علی‌رغم پیش‌بینی‌ها تنها تعداد کمی از این تولیدکنندگان توانستند از شرایط و موقعیت به وجود آمده استفاده کنند و با به دست گرفتن بازار داخلی و به دست آوردن سهمی در بازارهای خارجی سودآوری مناسبی داشته باشند.

در مقابل، بیشتر تولیدکنندگان قطعات فولادی و چدنی، همچنان از مشکلات موجود در مسیر سودآوری و ادامه فعالیت گلایه داشتند؛ اما چرا در شرایطی که همه عوامل طوری کنار هم چیده شده‌اند تا یک فرآیند به نتیجه مطلوب برسد و حتی رقیبی نیز در میدان نیست، باز هم این اتفاق نمی‌‌افتد و ورق روزگار نامساعد این حوزه، برای بسیاری از صاحبان این صنایع به خوشی برنمی‌گردد؟!

شاید این‌طور بتوان گفت که همه آنچه اعم از شرایط اقتصادی، قیمت ارز، کاهش واردات، کاهش ارزش پول ملی و… ذکر شد، فقط یک سوی این معادله را تشکیل می‌دهند و باید به سوی دیگر آن که توانایی‌های ذاتی خود این شرکت‌ها است نیز توجه کرد. ظرفیت‌سازی برای قطعه‌ریزی و تولید در این صنایع چقدر است؟ آیا میزان تولیدات هریک از این شرکت‌ها –چه از نظر حجم و چه از نظر تیراژ- توجیه سرمایه‌گذاری برای صادرات دارد؟

چه میزان از نقدینگی نزد چه درصدی از صاحبان این صنایع وجود دارد تا بتوانند سهمی از بازار مصرف داخلی را از آن خود کنند؟ علاوه‌براین خریداران داخلی تا چه میزان از پرداخت‌های مربوط به خریدهای قبلی این شرکت‌ها را با آن‌ها تسویه کرده‌اند که تولیدکننده بتواند برای تولیدات جدید سرمایه‌گذاری کند؟!

حقیقت این است که فشارهای اقتصادی و اوضاع نابسامان تولید قطعات ریختگی داخلی و اجازه واردات لجام‌گسیخته قطعات از کشور همیشه داوطلب چین در سال‌های طولانی، میزان نقدینگی، سرمایه در گردش و سودآوری بیشتر این شرکت‌ها که غالبا جزو صنایع کوچک دسته‌بندی می‌شوند، به شدت کاهش داده و از آن‌ها تنها یک بنگاه اقتصادی «گنجشک‌روزی» باقی گذاشته است که فنا و بقای آن‌ها به تلنگری از سوی بازار بستگی دارد. البته در این اثنا، بودند شرکت‌هایی که با برنامه عمل کردند و با یک دورخیز بلند، برای چنین روزی آماده بودند ولی این موضوع جدا از جریان عمومی حاکم بر صنعت ریخته‌گری کشور بود.

صنعت ریخته‌گری کشور ما، امروز مانند بیماری است که دوره نقاهت یک بیماری طولانی را طی می‌کند و به زحمت می‌تواند تولید خود را به اندازه نیمی از ظرفیت‌های نصب شده در کشور برساند. در این شرایط، جا دارد تا همه شرکت‌های بزرگ مصرف‌کننده و نیز همه نهادهای بالادست مرتبط در این زمینه دست به دست هم دهند تا از یک سو نقدینگی رسوب کرده در شرکت‌های مصرف‌کننده هرچه سریع‌تر به صاحبان آن بازگردد و از سوی دیگر، دولت و نهادهای مرتبط علاوه بر ارائه مشاوره‌های کارشناسی، تسهیلاتی را فراهم کنند تا این بیمار رنجور سال‌ها، بتواند دوباره روی پای خویش بایستد و از قافله تامین نیاز بازارهای داخلی و حضور در عرصه صادرات عقب نماند.