قیمت جهانی مس با عبور از کانال ۱۱ هزار دلار به ازای هر تن، به بالاترین میزان خود از ماه می ۲۰۲۴ رسید؛ جهشی که بیانگر رشد قابلتوجه ۲۱ درصدی بهای این فلز در سال ۲۰۲۵ است. این افزایش، نتیجه همزمانی چندین عامل در سمت عرضه و تقاضا همراه با تداوم شرایط اقتصادی در سطح کلان از جمله تضعیف ارزش دلار و کاهش نرخ بهره بانکی است. در این گزارش، دلایل پشت پرده این جهش قیمتی، چالشهای زنجیره تامین مس و پیامدهای گسترده آن بر صنایع و بازارهای بینالمللی مورد ارزیابی و بررسی قرار خواهد گرفت.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از پایگاه خبری «Economy Middle East News»، در روز ۹ اکتبر ۲۰۲۵، قیمت آتی مس در بورس «LME» با ثبت رشد ۳٫۱ درصدی نسبت به ابتدای همین ماه، به رقم ۱۱ هزار دلار به ازای هر تن رسید و فاصله اندکی با ثبت رکورد تاریخی قیمت این فلز در ماه می ۲۰۲۴ یعنی ۱۱ هزار و ۱۰۴ دلار در هر تن داشت.
در جریان معاملات بورس «LME»، قیمت فلز سرخ در میانه روز ۹ اکتبر ۲۰۲۵ اندکی افت پیدا کرد و به حدود ۱۰ هزار و ۹۷۰ دلار رسید. این روند صعودی بخشی از یک حرکت پیوسته در سال ۲۰۲۵ است که طی آن ارزش فلز مس به طور مداوم افزایش را تجربه کرد.
اختلال در روند عرضه و کاهش ظرفیت تولید در معادن بزرگ مس
مهمترین عامل در پشت پرده ثبت رشد اخیر قیمتها در بازار مس به اختلالهای جدی ایجاد شده در روند تولید جهانی این فلز مرتبط است. در صدر این اختلالهای ایجاد شده، رانش زمین در معدن مس گراسبرگ اندونزی، یکی از بزرگترین معادن مس جهان قرار دارد که در ماه سپتامبر ۲۰۲۵ اتفاق افتاد.
در جریان رانش زمین در این معدن، روند تولید مس به طور موقت متوقف شد و این رخداد بازار جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داد. در نتیجه این رویداد، رقم پیشبینی رشد ظرفیت تولید جهانی مس از سوی انجمن مطالعات بینالمللی مس برای سال ۲۰۲۵ از ۲٫۳ درصد به حدود ۱٫۴ درصد کاهش یافت.
علاوهبراین، چندین پروژه توسعهای که قرار بود در میانمدت حجم عرضه مس را افزایش دهند، با تاخیرهای قابلتوجهی مواجه شدهاند. تاخیر در فاز دوم توسعه پروژه «Quebrada Blanca II» تحت مدیریت شرکت «Teck Resources» و توقف فعالیت در معدن «Cobre Panamá» تحت نظارت شرکت «First Quantu»، از جمله این موارد به شمار میروند.
این تاخیرها نه تنها روند عرضه فلز سرخ در کوتاهمدت را محدود کردهاند بلکه ظرفیت تولید آتی این فلز را نیز با روندی نزولی همراه کرده و در نتیجه، فشار مضاعفی بر بازار وارد آوردهاند. همچنین، موانع اداری در صدور مجوزها و چالشهای فنی در نقاط مختلف جهان، این محدودیتها را تشدید کرده و زمان ورود منابع جدید به بازار را به تاخیر انداختهاند.
افزایش تقاضا برای مس با محوریت انرژیهای تجدیدپذیر
در سمت تقاضا، گستردگی استفاده از مس در صنایع مختلف از جمله ساختمانسازی، زیرساخت، کشاورزی و به ویژه انرژیهای تجدیدپذیر و خودروهای الکتریکی، موجب تداوم افزایش قیمت این فلز در بازار شده است.
افزایش سرمایهگذاری جهانی در زیرساختهای سبز و گذار به سمت اقتصاد چرخشی، نیاز به مس را به طور چشمگیری افزایش داده و تقاضای جهانی این فلز را به طور چشمگیری با روند صعودی همراه کرده است.
تاثیر تضعیف ارزش دلار آمریکا و کاهش نرخ بهره بانکی بر بازار جهانی مس
افزایش قیمت مس به سطوح بالای کنونی آن، تحت تاثیر تضعیف ارزش دلار آمریکا و کاهش نرخ بهره بانکی قرار دارد. کاهش ارزش دلار، انگیزه جهانی برای خرید کالاهای قیمتگذاری شده مبتنی بر این ارز را برای خریداران افزایش داده است.
از سوی دیگر، کاهش نرخ بهره بانکی هزینه نگهداری کالاها در انبار ذخایر و تامین مالی معاملات سفتهبازان را کاهش میدهد. ترکیب این دو عامل، موجب ورود جریانهای سرمایهای تازه به بازار مس شده و روند صعودی قیمتها را تشدید کرده است.
شماری از کارشناسان بازار فلزات معتقدند که بازار مس هنوز در حال تطبیق خود با ورود این حجم از سرمایه و نوسانات غیرمعمول قیمتی است؛ شرایطی که منجر به نوسانات شدید و گاه غیرقابل پیشبینی در قیمتها شده است.
پیشبینی کسری عرضه در بازار مس در سال ۲۰۲۶
براساس تازهترین گزارش انجمن مطالعات بینالمللی مس، پیشبینی میشود بازار جهانی مس تصفیه شده در سال ۲۰۲۶ با کسری حدود ۱۵۰ هزار تنی مواجه شود؛ این در حالی است که پیشتر رقم پیشبینی شده از سوی این انجمن برای وضعیت مازاد تولید بیش از ۲۰۰ هزار تن برای همین سال پیشبینی شده بود.
کاهش رشد ظرفیت تولید، محدودیت در دسترسی به مواد اولیه و تداوم مشکلات عملیاتی در معادن، از مهمترین عوامل این تغییرات به وجود آمده در پیشبینیهای اعلام شده از سوی این انجمن ذکر شده است. با افزایش سریعتر حجم تقاضا نسبت به عرضه، انتظار میرود بازار مس در کوتاهمدت در وضعیت محدودیت دسترسی باقی بماند.
شماری از تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم اختلال در روند عرضه، تاخیر در راهاندازی پروژههای جدید و ادامه تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند همچنان موجب استمرار وضعیت صعودی قیمتها در بازار جهانی شود.
ناگفته نماند زمان و میزان حجم عرضه محمولههای مس از معادن جدید یا پروژههای توسعهای، عامل تعیینکننده در کاهش یا تشدید دسترسی به فلز سرخ در بازار جهانی خواهد بود.
نقش تعیینکننده چین در بازار جهانی مس
چین به عنوان بزرگترین مصرفکننده مس در جهان، نقشی کلیدی در تعیین روند بازار ایفا میکند. در ماههای اخیر، بازگشت سرمایهگذاران و خریداران صنعتی چینی به بازار، یکی از عوامل اصلی تاثیرگذار بر رشد قیمتها در بازار مس بوده است.
افزایش چشمگیر واردات مس توسط چین که ناشی از نگرانیها نسبت به کمبود عرضه و احتمال اعمال تعرفههای جدید بر منابع جایگزین بوده، به رشد بیشتر حجم تقاضا و پایداری قیمتها منجر شده است.
براساس دادههای بانک جهانی، قیمت مس در روز ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۹ هزار و ۹۸۴ دلار به ازای هر تن اعلام شد که نسبت به رقم ۹ هزار و ۶۷۰ دلار گزارش شده در مدت مشابه یک ماه قبل از این تاریخ و در مقایسه با نرخ تعیین شده در مدت مشابه سال ۲۰۲۴، رشد ۸ درصدی سالانه را به ثبت رساند.
این روند تدریجی اما پایدار، بازتابی از تشدید فاصله بین عرضه و تقاضا و تاثیر رویدادهای بیرونی همچون حوادث معدنی، تنشهای ژئوپلیتیکی و تحولات اقتصادی در سطح کلان بر رفتار سرمایهگذاران در بازار مس بوده است.
به طور کلی، افزایش اخیر قیمت مس نتیجه همزمان کاهش عرضه، رشد پایدار تقاضا و شرایط مساعد ایجاد شده در سطح کلان اقتصادی برای ورود سرمایه به بازار است.
در شرایطی که اختلال در تولید مس از برخی معادن بزرگ همچنان ادامه دارد و تعدای از پروژههای توسعهای با تاخیر روبهرو هستند، چشمانداز بازار این فلز همچنان صعودی به نظر میرسد. در صورت تداوم وضعیت کسری عرضه، احتمال حفظ یا حتی افزایش بیشتر قیمتها در افق میانمدت در بازار جهانی مس وجود دارد.
انتهای پیام//
