مشاور مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب گفت: مدل کسب‌وکار «Business Model»، مهندسی بهره‌برداری حلقه واسطه‌ای میان سرمایه‌گذاری و مدیریت سرمایه با بهره‌برداری و مدیریت فنی یک کارخانه محسوب میشود. این ساختار به عنوان یک راهکار جامع و فراگیر با تجمیع و یکپارچه‌سازی دانش و تجربه، زمینه‌ساز کاهش هزینه‌های مالی، زمانی و انسانی کارخانه‌های فولادی می‌شود.

سیدمحمدحسین موسوی‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزات آنلاین» در خصوص مزیت‌ها، ویژگی‌ها و ساختار مدل مهندسی بهره‌برداری در صنعت فولاد، بیان کرد: در شرایط رقابتی محیط کسب‌وکار امروز جهان، سازمانی می‌تواند قدرت رقابت و بقای خود را حفظ کند و ارتقا ببخشد که با توجه به ارزیابی مداوم نیازهای بازار و فناوری‌های ضروری، مدل کسب‌وکار مناسب‌تری را نسبت به رقبا برای خود انتخاب و اجرا کند. با این حال، تشخیص، انتخاب و اجرای یک مدل مناسب برای ایجاد، توسعه و اداره کردن یک واحد صنعتی، یکی از مهمترین موضوعات در عملکرد و آینده آن محسوب می‌شود.

وی عنوان کرد: با توجه به نتایج مثبت به دست آمده در پروژه‌های فعلی و آینده‌نگری در بهره‌برداری تخصصی از کارخانجات فولادی، می‌توان اذعان داشت که امروز شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب برای نخستین بار، مهندسی بهره‌برداری را به عنوان یک مدل عمومی برای پوشش سراسری در صنعت فولاد کشور و سایر کشورها توسعه داده است. گفتنی است که مدل کسب‌وکار (Business Model) مهندسی بهره‌برداری در صنعت فولاد، می‌تواند پاسخگوی تمام سوالات سرمایه‌گذاران این صنعت در مورد چیستی و مزیت‌های این مدل باشد. بدیهی است که این  مدل برای مدیران و خبرگان زنجیره فولاد، موضوعاتی مانند ارزش و مزیت رقابتی، انعطاف و توسعه‌پذیری و ثبات و منطق مالی را روشن می‌سازد.

ارزش تولید شده در مهندسی بهره‌برداری

مشاور مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب با بیان اینکه مطالعات اولیه، تامین سرمایه و احداث کارخانه، فعالیت‌های دشوار و پرمشقتی هستند و از این رو این مقدمات تولید تقریبا در همه پروژه‌ها به شرکت‌های متخصص برون‌سپاری میشوند، خاطرنشان کرد: با این حال، اصل مغفول مانده بسیاری از واحدهای تولیدی، ایجاد همبستگی و یکپارچگی میان جزئیات اصلی و فرعی تولید است. یک سرمایه‌گذار و یا صاحب یک کارخانه از زنجیره فولاد، میتواند تمام شئون تولید و کارخانه‌داری را بیاموزد؛ بر این امور مسلط شود و آنها را اجرایی کند اما باید توجه داشت که تیم سرمایه‌گذار در «سرمایه‌گذاری» و «سرمایه‌داری» متخصص و مجرب است و لزوما مهندس خوبی نیست. اصولا تفکیک‌پذیری و تفاوت‌های مدیریتی زیادی میان مدیریت سرمایه و مدیریت فنی کارخانه وجود دارد که در چنین شرایطی نیز برون‌سپاری راه حل مناسبی به نظر میرسد. البته باید توجه داشت که برون‌سپاری‌های متعدد و متنوع برای امور فنی کارخانه و تولید، گیج‌کننده است و باعث هدررفت منابع می‌شود.

موسوی‌زاده اظهار داشت: بهره‌برداری نامناسب عبارت است از کارخانه‌داری توسط یک تیم غیرمتخصص و بی‌تجربه و یا توسط تیم‌های متعدد متخصص و مجرب. مهندسی بهره‌برداری به عنوان یک راهکار جامع، موجز و یکپارچه برای کارخانه‌داری، با تجمیع دانش، تجربه و منابع اشتراکی میان همه شئون عملیاتی و ستادی کارخانه، ضمن تامین کمیت و کیفیت تولید، کاهش هزینه‌های مالی، زمانی و انسانی پلنت‌های فولادی را نیز تضمین می‌کند.

گام‌های کلیدی مهندسی بهره‌برداری

وی با تاکید بر اینکه اداره‌کردن یک کارخانه از صفر تا صد و یا از زمان اتمام احداث تا رسیدن به ظرفیت اسمی، گامهای کلیدی مهندسی بهره‌برداری را تشکیل می‌دهند، تاکید کرد: با الگو قرار دادن «Best Practice» ها در صنعت جهان، به طور خلاصه سه حوزه بنیادین پشتیبانی ستادی، بهره‌برداری و پشتیبانی عملیاتی برای کارخانه‌داری از دیدگاه این مدل تعریف می‌شود؛ البته تفصیل جزئیات فرایندها، فعالیت‌ها و سازماندهی آن‌ها، خود موضوعی بسیار گسترده است و در این مجال نمی‌گنجد.

مشاور مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب با اشاره به اینکه با توجه به مدل عمومی مهندسی بهره‌برداری، نباید محدودیتی برای مشتریان بالقوه آن قائل شد زیرا تولید و پشتیبانی‌های فنی و ستادی در هر کارخانه‌ای از زنجیره فولاد، توسط این مدل قابل انجام است، تاکید کرد: از این رو هر سرمایه‌گذاری که در اندیشه احداث، راه‌اندازی و حضور موفق در صنعت فولاد باشد، به راهکار مهندسی بهره‌برداری بیش از سایر راهکارها خواهد اندیشید. حتی شاید شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب، با اشتراک اجزای عمومی صنعت و پیوستن شرکای فنی از سایر صنایع، این مدل را در آینده به مدل مهندسی بهره‌برداری در صنعت ارتقا دهد. بنابراین در آینده، هر صنعتی میتواند میزبان مهندسین بهره‌بردار شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب باشد. مـــوسوی‌زاده در ادامه مطرح کرد: شاید مفهوم تولید بدون کارخانه نام مناسب دیگری برای مهندسی بهره‌برداری باشد که نشان می‌دهد تقریبا تمام منابع ذاتی کسب‌وکار این مدل، نرم‌افزاری و مغزافزاری هستند. در واقع دانش فرایندی، تجربه‌ها و درسهای گذشته، نیروی انسانی متخصص و راهبر، اصلی‌ترین منابع و ملزومات این مدل به شمار می‌آیند. اعتقاد به شایســـته‌سالاری و تفـــکیک تخــــصص‌ها در یــک

«Super Solution» مانند مهندسی بهره‌برداری، ضمانتی بر انجام تخصصی فرایندهای آن است. شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب علیرغم توانایی در انجام مستقیم عملیاتی‌ترین فرایندهای صنعت فولاد، شرکا و همکاران کلیدی دیگری را نیز در کنار خود دارد که به صورت پیوسته یا وابسته، پازل خدمات این شرکت را تکمیل میکنند. البته راهبری، مسئولیت و تضمین عملکرد همه این شرکا، بر عهده شرکت پیشگامان است.

تقسیم کار، ارتباط و تعامل با کارفرما

وی در ادامه به تقسیم کار، ارتباط و تعامل با کارفرما اشاره کرد و گفت: این مهم در مدل مهندسی بهره‌برداری به این صورت است که همه گزینه‌ها در اختیار مشتری قرار داده می‌شوند. در واقع مشـتری، انبوه فراینـــدهای تقـــسیم‌بندی شده مهندسی بهره‌برداری را در قالب یک چک‌لیست مشاهده می‌کند و میتواند همه امور را سفارش دهد و یا بخش‌هایی را به دلایل مختلف (مالی، اجتماعی، فنی و …)، خود به عهده گیرد یا به پیمانکار دیگری بسپارد. البته باید توجه داشت که با افزایش این پراکنده‌کاری‌ها، فاصله با مدل اصلی نیز بیشتر و طبیعتا از ضمانت‌های خاص این مدل نیز فاصله بیشتری گرفته می‌شود. به طور تقریبی میتوان گفت که چنانچه جداسازی فرایندها از مدل اصلی، حداکثر ۱۰ تا ۱۵ درصد از فرایندها را شامل شود، ماهیت مهندسی بهره‌برداری حفظ شده است.

مشاور مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب عنوان کرد: یکی از دلایلی که این مدل توصیه می‌کند که همه فرایندهای کارخانه از تامین تا فروش و از ستاد تا عملیات، دارای یک متولی باشند، استقلال پروژه و اطمینان از تامین هزینه‌های کارخانه از محل تولید و فروش خود است. در واقع با راه‌اندازی، تولید و فروش، هزینه‌ها که شامل تمام پارامترهای دخیل در بهای تمام‌شده محصول هستند نیز جبران خواهند شد. نکته دیگری نیز در این مدل مستتر است. در واقع سرمایه‌دار و صاحب کارخانه در سود ناشی از فروش، سهیم است. به هر حال، زیرساخت و تجهیزات و اصالت و امتیاز کارخانه، به وی تعلق دارد. بنابراین پیشگامان به عنوان راهبر کارخانه در کنار سرمایه‌گذار، از سود فروش محصول در بازار یا بورس، درآمد خواهند داشت.

مهندسی بهره‌برداری، ثابت و از قبل طراحی‌شده نیست

موسوی‌زاده با بیان اینکه لازم است مدل عمومی مهندسی بهره‌برداری برای هر مشتری و یا کارخانه Costomize شود، گفت: اگرچه پلنت‌های زنجیره فولاد از لحاظ فنی و تولیدی مشابه یکدیگر هستند، اما هر کارخانه به دلیل شرایط جغرافیایی، نیروی انسانی، بحث مالی، اجتماعی و … مختصات ویژه‌ای دارد که بر فرایندهای داخلی آن اثرگذار است. بنابراین برنامه کسب‌وکار هر مشتری، ویژه خود اوست و به راحتی برای سایر مشتریان قابل استفاده مجدد نیست