به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین»، صنعت فولاد به عنوان یکی از پیچیدهترین صنایع پایه، در معرض شبکه درهمتنیدهای از متغیرهای مختلف از جمله دسترسی به مواد اولیه، انرژی و نوسان بازارهای داخلی و بینالمللی قرار دارد؛ متغیرهایی که هر یک به تنهایی میتوانند عملکرد بنگاههای اقتصادی را تحت تاثیر قرار دهند. در چنین شرایطی، مدیریت دادهمحور به عنوان یک ضرورت راهبردی در صنعت فولاد مطرح میشود؛ رویکردی که در آن داده دیگر صرفا خروجی جانبی حاصل از فعالیتهای عملیاتی نیست، بلکه یک دارایی کلیدی برای خلق ارزش، بهبود بهرهوری، کاهش ریسکها و دستیابی به پایداری بلندمدت در فضای رقابتی صنعت فولاد محسوب میشود.
در دنیای امروز دادهها به نوعی زبان مشترکی میان واحدهای عملیاتی و مدیریتی محسوب میشوند. ثبت و تحلیل پیوسته دادهها در بخشهای مختلف، امکان داشتن درک دقیقتری را از وضعیت واقعی فرایندها فراهم میسازد. متعاقبا تصمیمهای صنعتی مبتنی بر داده نیز، نهتنها از دقت و شفافیت بیشتری برخوردارند، بلکه بستری را برای پیشبینی پیامدها، سنجش ریسکها و ارزیابی سناریوهای احتمالی نیز ایجاد میکنند؛ موضوعی که در صنعت فولاد به عنوان صنعتی مادر و استراتژیک با نقش تعیینکننده در پیشبرد فعالیت طیف وسیعی از بخشهای صنعتی و پاییندستی، از اهمیت دو چندان برخوردار است. با توجه به افزایش پیچیدگیها و عدمقطعیتها، شرکت فولاد هرمزگان نیز رویکرد مدیریت دادهمحور را به عنوان یکی از ارکان تحول مدیریتی خود اتخاذ کرده و همچنین پایه و اساس تصمیمگیریهای خود را نیز حول محور تحلیل دقیق شرایط بازار، سناریوهای تولید و واقعیتهای اقتصادی قرار داده است. این رویکرد با اتکا به جمعآوری و تحلیل نظاممند دادهها در سطوح عملیاتی و راهبردی، زمینه تصمیمگیری دقیقتر، پیشبینیپذیری بالاتر و کنترل موثر ریسکها را برای کسبوکار فراهم میسازد.
کنترل دقیق
در سالهای اخیر، صنعت فولاد با عدم قطعیتها و چالشهای متعددی مواجه بوده است که محیط فعالیت این صنعت را پیچیده و پرریسک ساختهاند. در چنین شرایطی، گذار صنعت فولاد از مدیریت سنتی به مدیریت هوشمند در واقع پاسخ موثری به همین پیچیدگیها و عدم قطعیتها است. در مدلهای سنتی، تصمیمها عمدتا بر مبنای دادههای مقطعی و قضاوتهای فردی اتخاذ میشوند، در حالی که مدیریت دادهمحور با تکیه بر دادههای لحظهای، تحلیلهای پیشبینانه و ابزارهای دیجیتال، امکان واکنش سریع و بهبود مستمر را فراهم میآورد. این گذار، صنعت فولاد را از یک رویکرد مبتنی بر «کنترل پسین» به سمت «مدیریت پیشنگر» سوق میدهد؛ مسیری که در نهایت به ارتقای بهرهوری، کاهش ریسکهای عملیاتی، بهبود کیفیت و تقویت تابآوری بنگاههای فولادی در برابر شوکهای محیطی منتهی خواهد شد.
در این میان، شرکت فولاد هرمزگان که بازیگر خوشنام و برجستهای در زنجیره ارزش فولاد کشور به شمار میآید، رویکرد مدیریت دادهمحور را در واحدها و بخشهای مختلف به طور جدی دنبال میکند که به عنوان یکی از نمونههای شاخص در این زمینه میتوان به واحد کنترل مواد این شرکت اشاره کرد. در بخش انبارها به عنوان یکی از ارکان اصلی واحد کنترل مواد، مجموعهای از اقدامات با هدف ارتقای سطح دقت، ایمنی و اثربخشی فرایندها اجرا شده است. در همین راستا، ساختار و چیدمان انبارها بهگونهای بازطراحی شده است که امکان کنترل دقیق موجودی، شناسایی سریع اقلام و انجام صحیح و منظم انبارگردانی فراهم شود. همچنین استفاده از برخی تجهیزات نوین از جمله هندهلدها با هدف تسریع دسترسی به اطلاعات اقلام و افزایش دقت در ثبت دادهها، در دستور کار این بخش قرار گرفته است.
از طرفی، مدیریت دادهمحور در بخش مدیریت سفارشات به عنوان بخش دیگری از واحد کنترل مواد شرکت فولاد هرمزگان نیز جایگاه ویژهای دارد. این بخش به منظور ارتقای کیفیت تصمیمگیری و افزایش دقت در برنامهریزی، بهرهگیری از روشهای نوین پیشبینی تقاضا را در دستور کار قرار داده است؛ رویکردهایی از جمله مدل Nava، میانگین ساده، میانگین متحرک ساده و تصحیحشده، میانگین متحرک دوبل، معدل وزنی، میانگین متحرک وزنی، هموارسازی نمایی ساده و تصحیحشده برای روند و همچنین روش رگرسیون. اساسا اجرای صحیح و دقیق فرایندهای پیشبینی تقاضا، مبنای قابل اتکایی را برای بودجهبندی، برنامهریزی تامین و تعیین نقطه سفارش کالا فراهم میسازد. این موضوع زمینه پیادهسازی فرایندهای اتوماتیک و سیستمی را در مدیریت موجودی ایجاد میکند و ضمن افزایش سرعت و دقت در تصمیمگیری، کاهش خطاهای انسانی و ارتقای کارایی واحد کنترل مواد را به ارمغان میآورد.
زنجیره هوشمند
گستردگی و پیچیدگی زنجیره تامین در صنعت فولاد و به طور خاص در شرکت فولاد هرمزگان به عنوان یکی از بزرگترین بازیگران این صنعت در کشور، سبب میشود که پیوند دادهمحوری با مدیریت زنجیره تامین در این صنعت، از اهمیت بهسزایی برخوردار باشد. در همین راستا، واحد برنامهریزی خرید در شرکت فولاد هرمزگان نیز از جمله بخشهایی به شمار میآید که با رویکرد دادهمحور، گامهای مهمی در مسیر تحول بومی و هوشمندسازی فرایندهای خرید برداشته و نقش کلیدی در تحقق اهداف استراتژیک این شرکت ایفا کرده است. این واحد با تمرکز بر شفافسازی و تسهیل فرایندهای خرید، موفق شده است که مجموعهای از سیستمهای بومی را طراحی و پیادهسازی کند و از این طریق، به پیشگام عرصه هوشمندسازی نظام تامین در کشور تبدیل شود.
از مهمترین دستاوردهای واحد برنامهریزی خرید در شرکت فولاد هرمزگان میتوان به استقرار سامانه بومی ارزیابی عملکرد کالا با هدف ایجاد یک چارچوب منسجم برای پایش کیفیت و سنجش عملکرد اقلام خریداریشده، استقرار سامانه ارزیابی پیمانکاران با تمرکز بر شاخصهای فنی، زمانی و ایمنی به منظور انتخاب دقیقتر پیمانکاران و افزایش بهرهوری قراردادها و همچنین طراحی و پیادهسازی سامانه تخصیص معاملات برای افزایش شفافیت و انضباط در فرایند تصمیمگیری اشاره کرد. این اقدامات ضمن ارتقای کیفیت تصمیمسازی، گامهای بلندی در جهت توسعه نظامهای هوشمند و مبتنی بر داده در شرکت فولاد هرمزگان محسوب میشوند و بستر مناسبی را برای بهبود کارایی، شفافیت و بهرهوری فرایندهای خرید در این شرکت فراهم میآورند.
شرکت فولاد هرمزگان همچنین سامانه بومی ارزیابی عملکرد تامینکنندگان را به عنوان یکی دیگر از اقدامات کلیدی در حوزه تحول دیجیتال و شفافسازی مدیریت زنجیره تامین پیادهسازی کرده است. این سامانه که با هدف ایجاد بستری برای همکاری پایدار با تامینکنندگان توانمند طراحی شده است، زمینه لازم را برای ارزیابی عملکرد تامینکنندگان به صورت دقیق و مبتنی بر داده و بر اساس شاخصهای کمی و کیفی، فراهم میکند.
سامانه بومی ارزیابی عملکرد تامینکنندگان با اتکا به شاخصهای کلیدی عملکرد از جمله کیفیت، زمان تحویل، بستهبندی و رعایت الزامات ایمنی، امکان ارزیابی مستمر عملکرد تامینکنندگان را فراهم میسازد. همچنین برخورداری آن از موتور تحلیلی پیشرفته، انجام محاسبه و مقایسه امتیازات تامینکنندگان را ممکن میکند، به طوری که خروجی آن در نهایت به عنوان مبنای تصمیمگیری در کمیسیون معاملات مورد استفاده قرار میگیرد. از مهمترین مزایای بهکارگیری این سامانه میتوان به کاهش زمان تحلیل دادهها و افزایش دقت تصمیمگیریها اشاره کرد. همچنین در افق بلندمدت نیز میتوان انتظار داشت که این سامانه بر ارتقای بهرهوری زنجیره تامین، کاهش هزینهها، مدیریت ریسک، تقویت برند سازمان و افزایش پایداری کسبوکار تاثیرگذار باشد.
از کمیت تا کیفیت
در سالهای اخیر به کرات بر اهمیت کلیدواژه تولید در کشور تاکید شده است. طبعا این موضوع در صنعت فولاد به عنوان یکی از صنایع مادر و پیشران اقتصاد، اهمیت مضاعف نیز دارد. این در حالی است که در چند سال گذشته ناترازی انرژی به عبارتی آشنا در گفتمانهای صنعتی و اقتصادی کشور تبدیل شده؛ وضعیتی که عملکرد تولید صنایع را به خصوص در صنعت فولاد به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، کاهش تاثیرپذیری عملکرد تولید از محدودیتهای انرژی، از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ موضوعی که میتواند از مسیرهای گوناگونی از جمله کاهش توقفات اضطراری خط تولید محقق شود. در همین راستا، شرکت فولاد هرمزگان نیز اقدامات ارزشمندی در این زمینه انجام داده است که از یک سو بیانگر عزم راسخ آن برای حفظ پایداری تولید در شرایط دشوار و چالشبرانگیز فعلی و از سوی دیگر حاکی از گامهای بلند این شرکت در مسیر دادهمحوری و رویکردهای نوین مدیریتی است.
گفتنی است که شرکت فولاد هرمزگان با انجام تعمیرات پیشگیرانه در ساعات همراه با محدودیت انرژی، تقویت نظام تحلیل توقفات (RCA) و همچنین پایش تجهیزات حساس به صورت لحظهای، گامهای موثری در مسیر کاهش توقفات اضطراری و افزایش راندمان تولید برداشته است. علاوه بر این، باید توجه داشت که حفظ کیفیت نیز به اندازه رشد تولید در این صنعت حائز اهمیت است. در همین راستا، شرکت فولاد هرمزگان نسبت به پایش شاخصهای کیفی به صورت روزانه و همچنین کنترل کیفیت در تمامی مراحل فرایند تولید اقدام کرده؛ راهبردی که نتیجه آن در حفظ کیفیت تختال تولیدی همگام با رشد تولید این محصول، قابل مشاهده است.
از طرفی، ماهیت زنجیرهوار صنعت فولاد سبب میشود که کیفیت محصولات هر یک از بخشهای زنجیره، وابستگی بالایی به سطح کیفی محصول حلقه پیشین خود داشته باشد. در این میان، کیفیت آهناسفنجی به عنوان محصول میانی و استراتژیک زنجیره فولاد، نقش تعیینکنندهای در کیفیت فولاد و محصولات فولادی تولیدشده در حلقههای نهایی این زنجیره ایفا میکند. در همین راستا، شرکت فولاد هرمزگان به منظور حفظ و ارتقای کیفیت محصول آهناسفنجی خود نیز اقدامات ویژهای انجام داده است. به عنوان یکی از پروژههای شاخص در این زمینه میتوان به قرار دادن نمونهگیرها در نواحی ورودی و خروجی مدولهای احیای مستقیم این شرکت اشاره کرد. این اقدام با هدف کنترل دقیق کیفیت مواد ورودی و محصولات خروجی انجام شده است و امکان ارزیابی جامعتری از وضعیت کیفی گندلهها و آهناسفنجی را برای این شرکت فراهم میکند.
