دونالد ترامپ به کابینه خود دستور داده است تا با احیای بخش زغالسنگ آمریکا انرژی مورد نیاز مراکز داده هوش مصنوعی در این کشور را تامین کنند.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» و به نقل از رسانه «CNBC»، شرکتهای معدنی بر این باورند که نیروگاههای برق از زغالسنگ باید به منظور تامین حجم تقاضای روزافزون مراکز داده هوش مصنوعی و حفظ پایداری شبکه برق، ظرفیت تولید انرژی خود را افزایش دهند. این موضوع در حالی مطرح شده است که شرکتهای فناورمحور به دلیل تعهدات اقلیمی خود، بعید به نظر میرسد که در افزایش ظرفیت تولید زغالسنگ سرمایهگذاری کنند.
سخنگوی دولت ترامپ اخیرا اعلام کرده است که دولت این کشور، هدف اصلی خود از احیای صنعت زغالسنگ آمریکا را تامین برق نیروگاه مراکز داده هوش مصنوعی متعلق به شرکتهای بزرگ فعال در حوزه فناوری میداند.
در همین رابطه، دونالد ترامپ در ماه ژانویه ۲۰۲۵ در مجمع جهانی اقتصاد عنوان کرد: در نظر داردیم از طریق اعلام وضعیت اضطراری، برق مورد نیاز مراکز داده هوش مصنوعی را از نیروگاههای مبتنی بر سوخت زغالسنگ تامین کنیم.
وی از شرکتهای فعال در حوزه فناوری درخواست کرد که ضمن حمایت از این تصمیم، از زغالسنگ به عنوان منبع انرژی پشتیبان خود استفاده کنند.
واقعیت امر این است که تلاش دولت ترامپ به منظور استفاده از زغالسنگ برای تامین انرژی بخش هوش مصنوعی، با اهداف حمایتی شرکتهای فعال در حوزه فناوری مغایرت دارد. به نظر میرسد با توجه به اینکه در کوتاهمدت قرار است این سوخت فسیلی در مراکز داده برای تامین انرژی مورد استفاده قرار بگیرد، این مسئله ممکن است به طور ناخواسته موجب افزایش عمر نیروگاههای فعال مبتنی بر زغالسنگ در آمریکا شود. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، زغالسنگ بیش از هر منبع انرژی دیگری در این کشور و البته به استثنای نفت، میزان دیاکسید کربن بیشتری را در هر کیلووات ساعت تولید میکند.
شرکتهای فعال در حوزه فناوری، میلیاردها دلار برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری کردهاند و نظر میرسد به طور فزایندهای قصد دارند از انرژی هستهای به عنوان راهی برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده برق، به ویژه در مراکز داده خود استفاده کنند.این شرکتها در عین حال تلاش میکنند طبق تعهدات ارائه شده، میزان انتشار دیاکسید کربن تولیدی خود را به تدریج کاهش دهند.
تصمیم دولت ترامپ مبنی بر احیای بخش زغالسنگ آمریکا، بیش از همه به نفع تولیدکنندگان این سوخت فسیلی خواهد بود؛ چراکه از یک سو زمان برچیده شدن نیروگاههای مبتنی بر زغالسنگ در حال نزدیک شدن است و از سوی دیگر، فعالان در این صنعت حال و روز خوشی را به ویژه در بخش عرضه تجربه نمیکنند.
براساس گزارش ارائه شده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در حال حاضر حدود ۱۶ درصد از تولید برق ایالات متحده آمریکا از نیروگاههای زغالسنگ در سال ۲۰۲۳ تامین شد که در مقایسه با سهم ۵۱ درصدی اعلام شده در سال ۲۰۰۱ کاهش را نشان میدهد. در ادامه میتوان در نمودار شماره یک، سهم بخشهای مختلف انرژی در تامین برق آمریکا را در بازه زمانی سال ۲۰۰۰ میلادی تا سال ۲۰۲۰ مشاهده کرد.

نمودار ۱٫ سهم بخشهای مختلف انرژی در تامین برق آمریکا
جیمز گرچ، مدیرعامل شرکت «Peabody Energy» که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان زغالسنگ در آمریکا به شمار میرود، در مراسم فرمان اجرایی ترامپ در کاخ سفید، بیان کرد: نیروگاههای زغالسنگ میتوانند بار سنگین تامین برق مورد نیاز در بخشهای مختلف آمریکا، به ویژه در مراکز داده هوش مصنوعی را به دوش بکشند.
وی تصریح کرد: نیروگاههای زغالسنگ آمریکا باید ظرفیت تولید خود را برای تامین حجم انرژی مورد استفاده و روزافزون مصرفکنندگان در آمریکا افزایش دهند.
گرچ در ادامه خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۴۲ درصد از محمولههای تولیدی زغالسنگ آمریکا صادر میشود که در مقایسه با میانگین تاریخی حدود ۷۲ درصد اعلام شده به صورت سالانه، روندی کاهشی را به ثبت رسانده است.
به گفته وی، با توجه به اینکه شرایط مصرف برق در آمریکا تغییر و تحولاتی را تجربه کرده است، روند برچیده شدن همه نیروگاههای زغالسنگ آمریکا باید به تعویق بیفتد.
مدیرعامل شرکت «Peabody Energy» تاکید کرد: آندسته از نیروگاههای زغالسنگ در آمریکا که اخیرا روند تولید برق در آنها متوقف شده است، باید برای تامین انرژی مورد نیاز مصرفکنندگان دوباره به چرخه تولید بازگردند.
واکنش بخش فناوری به احیا بخش زغالسنگ آمریکا چیست؟
اخیرا تعدادی از فعالان حوزه فناوری مطرح کردهاند که برای تامین برق مراکز داده هوش مصنوعی، استفاده از سوختهای فسیلی ضروری خواهد بود. با این حال، این فعالان حوزه فناوری تمرکز خود را بر روی استفاده از گاز طبیعی قرار دادهاند که طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میزان انتشار دیاکسید کربن آن نسبت به زغالسنگ حدود ۵۰ درصد در هر کیلووات ساعت کمتر اعلام شده است.
کوین میلر، نایب رئیس مراکز داده جهانی شرکت آمازون، اخیرا در کنفرانسی که با حضور فعالان فناوری و نفت و گاز در شهر اوکلاهما سیتی آمریکا برگزار شد، اظهار داشت: به منظور تامین انرژی مورد نیاز مراکز داده هوش مصنوعی و به علت افزایش استفاده از فناوری مذکور، بهکارگیری سوختهای فسیلی در کوتاهمدت و یا حتی میانمدت در دستور کار قرار گرفته است.
وی مطرح کرد: جای تعجب نیست که حداقل در کوتاهمدت برای تامین برق مورد نیاز مراکز داده، ظرفیت تولید انرژی از نیروگاههای برق از گاز طبیعی آمریکا باید افزایش پیدا کند.
به گفته میلر، در حال حاضر موضوع دسترسی به برق، از نوع انرژی مورد استفاده در تامین برق مراکز داده از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ البته در این راستا، جایگزینهایی برای انرژی مورد استفاده در مراکز داده نیز در نظر گرفته خواهد شد.
جاش پارکر، مدیر ارشد پایداری شرکت آمازون مطرح کرد: شرکت انویدیا به دلیل موقعیتی که در بخش تولید تراشههای مورد استفاده در زنجیره ارزش هوش مصنوعی دارد، به نوع انرژی مورد استفاده در مراکز داده خود اهمیت چندانی نخواهد داد.
جک کلارک، یکی از بنیانگذاران شرکت «Anthropic» گفت: این شرکت به جز زغالسنگ، گزینههای دیگری نیز برای تامین انرژی مراکز داده خود در نظر خواهد گرفت. با این حال، سوخت فسیلی نامبرده در اولویت استفاده قرار دارد.
وی، صدور فرمان اجرایی ترامپ در خصوص احیای بخش زغالسنگ آمریکا را تنها به عنوان یک حمایت سوری از بخش مذکور تفسیر کرد و افزود: قطعا میان استفاده از زیرساختهای موجود بخش انرژی و ساخت نیروگاههای جدید که هزینهبر بوده و قرار است طی ۳۰ تا ۴۰ سال آینده مورد استفاده قرار بگیرد، تفاوت زیادی وجود دارد.
کلارک یادآور شد: روند جایگزینی انرژیهای تجدیدپذیر، گاز طبیعی و انرژی هستهای با زغالسنگ آغاز شده و نیروگاههای برق از زغالسنگ، در حال حاضر با مشکلات اقتصادی زیادی دست و پنجه نرم میکنند.
میلر تاکید کرد: یک مسئله بسیار مهم در خصوص بخش زغالسنگ اینکه اگر قراردادی هم برای تامین انرژی با نیروگاههای مبتنی بر این سوخت فسیلی به امضا برسد، به طور قطع قرارداد تامین برق در بلندمدت نخواهد بود.
آیا برچیده شدن نیروگاههای زغالسنگ، فشار بر شبکه برق آمریکا را افزایش میدهد؟
برچیده شدن نیروگاههای زغالسنگ، یک چالش جدی برای شبکه برق ایجاد میکند؛ چراکه تقاضای برق به دلیل افزایش میزان برق مصرفی در مراکز داده، رشد ظرفیت تولید صنایع و افزایش سرعت فرایند الکتریکیسازی در بخش اقتصاد خرد و کلان روندی صعودی به خود گرفته است.
براساس گزارش منتشر شده از سوی شرکت «PJM Interconnection»، پیشبینی شده است تقاضای برق در آمریکا تا سال ۲۰۳۹، حدود ۴۰ درصد نسبت به رقم اعلام شده در سال ۲۰۲۴ افزایش پیدا کند.
شرکت مذکور اعلام کرد: برای حدود ۴۰ گیگاوات تولید برق این شرکت در سال ۲۰۲۳، عمدتا از زغالسنگ استفاده شده و قرار است این حجم عظیم از برق تولیدی شرکت مذکور که ۲۱ درصد از ظرفیت کل انرژی تولیدی را شامل میشود، در سال ۲۰۳۰ به طور کامل برچیده شود.
براساس گزارش موسسه «Moody» که متن کامل آن در ماه اکتبر ۲۰۲۴ منتشر شد، مراکز داده به طور موقت موجب افزایش حجم تقاضای زغالسنگ خواهند شد؛ چراکه شرکتهای تامینکننده برق به منظور حفظ پایداری شبکه، چارهای جز استفاده از این سوخت فسیلی ندارند؛ بر همین اساس به نظر میرسد دستیابی به اهداف کربنزدایی با تاخیر مواجه خواهد شد.
طبق دادههای انجمن ملی معدن آمریکا، شرکتهای تامین و توزیعکننده برق در این کشور، روند برچیده شدن نیروگاههای زغالسنگ با مجموع ظرفیت کل ۳۹ گیگاوات انرژی را به دلیل حفظ پایداری شبکه به تعویق انداختهاند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا در مصاحبهای بیان کرد: در راستای هدفگذاری افزایش طرفیت تولید برق در آمریکا طی بازه زمانی پنج تا ۱۰ سال آینده، توقف روند برچیده شدن نیروگاههای زغالسنگ در این کشور ضرورت خواهد داشت.
میلر در ادامه سخنان خود تاکید کرد: حدود ۶۰ درصد از کاهش انتشار گازهای گلخانهای در شبکه برق آمریکا طی ۲۰ سال گذشته، به دلیل جایگزینی گاز طبیعی با زغالسنگ اتفاق افتاده و مابقی آن به سبب استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بوده است.
وی در پایایان خاطرنشان کرد: دستاورد بسیار مهمی در شبکه برق آمریکا حاصل شده است و اینکه سخن از افزایش استفاده از زغالسنگ به میان میآید، در واقع یک عقبگرد محسبوب میشود که نه به مذاق دوستداران محیط زیست خوش خواهد آمد و نه به نفع عموم مردم آمریکا تمام خواهد شد.
انتهای پیام//