با وجود پیشتازی مطلق ایالات متحده آمریکا در هزینهکرد کلی تحقیق و توسعه، بخش دولتی چین با ضریب ۱٫۶ از این کشور پیشی گرفته است که این امر بر سرمایهگذاری سنگین پکن در ابتکارات تحقیقاتی دولتی تاکید دارد. این رویکرد دولتی، با افزایش سرمایهگذاریها در بخشهای تجاری و آموزش عالی تکمیل میشود؛ اگرچه ایالات متحده آمریکا همچنان در این حوزهها پیشتاز است. همچنین، شدت تحقیق و توسعه چین (که به عنوان درصد هزینهکرد تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی (GDP) اندازهگیری میشود)، به طور پیوسته افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به ۲٫۶۸ درصد رسید که نشاندهنده تعهد پایدار به نوآوری با وجود چالشهای اقتصادی است.
چین برای سال ۲۰۲۵، تقریبا ۵۵ میلیارد دلار (۳۹۸٫۱۲ میلیارد یوان) را به علم و فناوری اختصاص داده است که این میزان، افزایشی ۱۰ درصدی را نسبت به سال ۲۰۲۴ نشان میدهد. این بودجه که سومین ردیف هزینه در بودجه ملی پس از مصارف دفاعی و پرداخت سود اوراق قرضه محسوب میشود، نشاندهنده اولویت استراتژیک و تمرکز پکن بر پیشرفتهای علمی و فناوری است. این افزایش بودجه، بخشهای کلیدی مانند نیمههادیها، هوش مصنوعی (AI)، رایانش کوانتومی و اکتشافات فضایی را هدف قرار میدهد که همگی برای جاهطلبیهای چین در خودکفایی فناورانه و رهبری جهانی حیاتی است.
دولت چین همچنین حمایت خود را از تحقیقات بنیادی افزایش داده است؛ به طوری که هزینهکرد در این زمینه در سال ۲۰۲۴ با رشد ۱۰ درصدی، به حدود ۲۵۰ میلیارد یوان رسید که تقریبا ۷ درصد از کل هزینهکرد تحقیق و توسعه را به خود اختصاص میدهد. این تمرکز بر علوم پایه برای ظرفیت نوآوری بلندمدت حیاتی است و پیشرفتهایی را ممکن میسازد که زیربنای فناوریهای کاربردی هستند. علاوهبراین، چین تدابیری را برای حمایت از شرکتهای کوچک و متوسط (SMEs) فعال در نوآوری از جمله برنامههای تامین مالی و مشوقهای مالیاتی معرفی کرده است که هدف آن، پرورش یک اکوسیستم نوآوری پویاتر و متنوعتر است.
با وجود رشد سریع چین، ایالات متحده آمریکا همچنان در هزینهکردهای تحقیق و توسعه در بخشهای تجاری و آموزش عالی پیشتاز بوده که این امر ناشی از سرمایهگذاریهای قابل توجه تولیدکنندگان فناوری و دانشگاههای آمریکایی است. با این حال، رشد تحقیق و توسعه ایالات متحده آمریکا طی سالهای اخیر کند شده و رشد سالانه آن از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ به طور متوسط ۴٫۷ درصد بوده است؛ در حالی که رشد چین در همین دوره ۸٫۹ درصد برآورد شده است. این روند نشان میدهد که اگر مسیرهای فعلی ادامه یابد، چین ممکن است به زودی از ایالات متحده آمریکا در کل سرمایهگذاری تحقیق و توسعه پیشی بگیرد.
در سطح جهانی، انتظار میرود رشد هزینهکرد تحقیق و توسعه چین از سایر اقتصادهای بزرگ در آیندهای نه چندان دور پیشی بگیرد. در سال ۲۰۲۳، نرخ رشد هزینهکرد تحقیق و توسعه چین در مقایسه با ۱٫۷ درصد در ایالات متحده آمریکا و ۱٫۶ درصد در اتحادیه اروپا، معادل ۸٫۷ درصد بوده است. این شتاب سریع، فاصله در هزینهکرد ناخالص داخلی تحقیق و توسعه (GERD) بین چین و ایالات متحده را به تنها ۴ درصد براساس برابری قدرت خرید کاهش داده که این رقم در یک دهه گذشته به میزان ۲۸ درصد بوده است. این همگرایی، منعکسکننده تمرکز استراتژیک چین بر نوآوری به عنوان یکی از ارکان جاهطلبیهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور است.
در مجموع، خیزش چشمگیر چین در هزینهکرد تحقیق و توسعه در حال تغییر شکل چشمانداز نوآوری جهانی است. چین با سرمایهگذاری پایدار دولتی، حمایت فزاینده از تحقیقات بنیادی و شرکتهای کوچک و متوسط و بودجهگذاری هدفمند در بخشهای استراتژیک با فناوری بالا، در حال آمادهسازی خود برای به چالش کشیدن سلطه ایالات متحده آمریکا در علم و فناوری است؛ اگرچه ایالات متحده آمریکا همچنان در برخی بخشهای تحقیق و توسعه پیشرو است اما رشد سریع و تمرکز استراتژیک چین، آیندهای را نشان میدهد که در آن این کشور ممکن است به قدرت اصلی تحقیق و توسعه در جهان تبدیل شود.
انتهای پیام//
