اعمال تحریمها بر صنعت فلزات، باعث سخت شدن شرایط صادراتی و حتی تامین خارجی قطعات شده است؛ در این رابطه بسیاری از فعالان صنعت فولاد معتقد هستند که وقتی صنعت کشور در شرایط فشار بیرونی قرار میگیرد، توجه به ظرفیتهای داخلی کشور و توسعه فعالیتهای تولیدی، ساختوساز، فعال کردن پروژههای عمرانی و سرمایهگذاریهای جدید، بیش از پیش ضروری است. در این رابطه خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» با اسدالله فرشاد، مدیرعامل شرکت آهن و فولاد غدیر ایرانیان و عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد به گپوگفت نشسته است که در ادامه میخوانید:
نظر شما در خصوص تاثیر تحریمهای جدید آمریکا بر صنعت فلزات و بهویژه صنعت فولاد چیست و این تحریمها چه تاثیراتی بر صنایع مزبور دارد؟
قطعا نمیتوان منکر تاثیر تحریمها بر صنعت فولاد کشور شد؛ تحریمهای نفتی هر روز عمیقتر میشوند و اهرمهای کنترل آن باعث ایجاد مشکل در نقل و انتقالات پولی شده است. بنابراین نقش صنعت فلزات و در راس آن فولاد –به دلیل حجم بالای صادرات-بیش از گذشته پررنگ میشود. در این خصوص مطالعاتی از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد در زمینه تاثیر تحریمها بر صنعت فولاد کشور صورت گرفته است.
یکی از عمدهترین مشکلاتی که تحریم برای شرکتهای طرف معامله با ایران بهوجود آورده، جستوجو برای جایگزین کردن فولاد ایران است. از آنجا که برخی شرکتها بهدنبال جایگزین کردن فولاد ایران هستند، این امر باعث میشود که سهم بازار فولاد ایران بهنوعی تقلیل پیدا کند. بنابراین تحریمها سبب میشود تقاضا برای فولاد کشور در سطح بینالمللی با افت مواجه شود.
دومین تاثیر تحریم بر صنعت فولاد، افزایش هزینه فعالیتهای صادراتی همچون افزایش نرخ حمل در حوزه خلیج فارس و نرخ بیمه است. از طرف دیگر باید ریسک بالایی که حواشی تحریمها بر صنعت فولاد تحمیل میکنند را نیز مد نظر داشت؛ طبیعی است که این مسائل روی قیمت تمام شده تاثیر گذاشته و باعث افزایش قیمت نهایی محصول میشوند.
البته همانطور که گفته شد، بیشترین تاثیر تحریمها به نقل و انتقالات مالی و پولی صادرکنندگان بازمیگردد. دریافت وجوه صادراتی با عنایت به اینکه اکثر بانکهای ایران تحریم هستند، با مشکلات بزرگی مواجه است.
در دوران تحریم، چه اقداماتی را میتوان جهت مقابله با آن انجام داد؟
در دوران تحریم فرصت خوبی برای صادرات به کشورهای همسایه وجود دارد. هر چند که تحریمها به صنعت تحمیل شده اما باید بهدنبال بازارها و مشتریان جدید گشت. بازارهای جدید برای محصولات فولادی را باید در کشورهای همسایه جستجو کرد، به عبارتی باید بازارسازی و بازاریابیهای جدید انجام داد. زنجیره صنعت فولاد ایران طیف وسیعی از محصولاتی مانند کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، شمش و اسلب، ورق فولادی و محصولات طویل را در بر میگیرد که میتواند بازارهای صادراتی متنوعی را برای کشور داشته باشد.
علاوه بر این، یکی از راههای مقابله با تحریم تهاتر با مشتریان و کشورهای طرف معامله است که بهدنبال توسعه بازارهای خود هستند و به فولاد ایران نیاز دارند.
دولتمردان و سیاستگذاران باید چه رویکردی را در مواجهه با تحریمها اتخاذ کنند؟
دولتمردان باید بیش از گذشته امکانات و تسهیلات را برای تولیدکنندگان فراهم سازند. توسعه مناسبات سیاسی، اقتصادی و تجاری میان ایران و دیگر کشورها بهویژه کشورهای همسایه، مناسبات مالی، بانکی و گمرکی برای بقای تولیدکنندگان و توسعه بازارهای داخلی و خارجی حیاتی است.
از سیاستگذاران و دولتمردان درخواست میشود از نظرات و پیشنهادات انجمنهای تخصصی بهعنوان عصاره توان و پتانسیل واقعی تولید آهن و فولاد، بیشتر استفاده کنند و در تصمیمگیریها نظرات تولیدکنندگان را مد نظر قرار دهند.
نکته مهمتر در ارتباط با تولیدکنندگان فولاد آن است که نباید محدودیتی برای این تولیدکنندگان بهوجود آورد. ایجاد هر نوع محدودیتی در صنعت فولاد به معنای فرصتسوزی است. در سال گذشته محدودیتهایی برای صادرات برخی اقلام فولادی اعمال شد. در نتیجه پس از گذشت چندین ماه، عرضه از تقاضا در بازار داخلی پیشی گرفت. حال که تولیدکنندگان قصد صادرات دارند، بهدلیل محدودیتهای ایجاد شده، بازارهای صادراتی خود را از دست دادهاند و قطعا بازگشت به بازار از دست رفته بسیار دشوار خواهد بود.
تلاشهایــی بهویـــژه از ســوی انجمــــن تولیدکنندگان فولاد برای برداشتن محدودیتها، با ارائه مشورتهایی به ایمیدرو، اتاق بازرگانی، گمرکات، بانکها و وزارت صمت صورت گرفته است. البته لازم است که در این مشورتها، منافع تولیدکنندگان به مخاطره نیفتد و بازارهای کشور بیش از این از دست نرود.
به اعتقاد شما چگونه میتوان از ظرفتهای داخل کشور استفاده کرد؟
بهطور مشخص اعتقاد من بر این است در شرایط کنونی و تحریم، اول باید به پتانسیلهای درون کشور توجه شود. باید فعالیتهای ساختوساز را در دوران تحریم توسعه داد. همچنین باید به ساخت داخل و فعال کردن پروژههای عمرانی و صنعتی نگاه ویژهای داشت.
هر اندازه که کارخانه احداث شود، برای توسعه اشتغال مفید خواهد بود و تاثیرات قابل توجهی بر رونق اقتصادی کشور خواهد گذاشت. نمایشگاههای بومیسازی که در یکی دو سال اخیر برگزار شده، دستاوردها و توانمندیهای تولید داخلی را نشان میدهد. نمایشگاههایی مانند توانمندی در ساخت داخل استان یزد و یا نمایشگاه بومیسازی فولاد خوزستان که با استقبال خوب شرکتکنندگان در یک هفته اخیر برگزار شدند، تاثیر بسیار زیادی بر افزایش اطلاعات تولیدکنندگان و مصرفکنندگان از توانمندیهای یکدیگر دارد و موجب ایجاد رونق در بازار داخلی میشود.
نقش رسانهها را در زمان تحریم چگونه میبینید و آنها باید چه رویکردی را در مقابل این وضعیت اتخاذ کنند؟
رسانهها در هنگام تحلیل و بررسی اثر تحریمها بر صنعت فولاد باید مراقب باشند زیرا برخی از تبلیغات و راهکارها ممکن است توسط دشمن رصد شود. ضمن اینکه نباید برخی از مشکلات را آشکار کرد.
رسانهها بهدنبال تجزیه و تحلیل و ارائه راهکار هستند و دایره اثرگذاری مطالب در رسانهها تنها به همان رسانه محدود نمیشود و طیف بسیار وسیعی از مخاطبین را دربر میگیرد. بنابراین باید جانب احتیاط را در خبررسانی رعایت کرد.
