اقتصاد جهانی دستخوش تغییرات و تحولات بی‌شماری طی سالیان اخیر شده است که این مسئله ریشه در تلاش جوامع مختلف برای دستیابی به جایگاه‌های برتر اقتصادی و غیراقتصادی دارد. در این بین، طلا از جمله گران‌بهاترین فلزاتی بوده است که همواره جایگاه ارزشمند خود را حفظ کرده و نه تنها چیزی از ارزش‌های این فلز گران‌بها در گذر زمان کاسته نشده بلکه روز به روز به اهمیت نقش‌آفرینی آن در بازارهای جهانی افزوده شده است؛ به نحوی که غول‌های اقتصادی جهان نظیر چین و هند، همواره در راستای افزایش ذخایر طلای خود گام برداشته‌اند. با اعلام بانک مرکزی چین، میزان ذخیره و ارزش طلای این کشور در پایان ماه مارس ۲۰۲۴، به ترتیب به ۷۲ میلیون و ۷۴۰ هزار اونس  و ۱۶۱ میلیارد و ۷۰ میلیون دلار رسیده است که نشان  از اهمیت بالای این فلز گران‌بها در دومین اقتصاد برتر جهان دارد. از طرفی، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر به علاوه چشم‌انداز افت نرخ‌ بهره بانکی در ایالات متحده آمریکا به عنوان برترین اقتصاد دنیا، منجر به ادامه روند افزایشی قیمت طلا در بازارهای جهانی شده است و علی‌رغم رشد قیمت طلا تا محدوده تاریخی دو هزار و ۵۰۰ دلار در هر انس، این مسئله نتوانسته است از تمایل سرمایه‌گذاران و بانک‌های مرکزی بزرگ جهان به ویژه چین برای خرید این فلز گران‌بها حتی در زمانی که قیمت آن با روند صعودی همراه شده است، بکاهد.

باید توجه داشت که عوامل بسیاری بر افزایش قیمت طلا در بازارهای جهانی موثر هستند که از جمله می‌توان به افزایش تقاضا در کشورهایی مانند چین، روسیه، هند، ترکیه، ایران، عربستان صعودی و امارات؛ میزان عرضه؛ نرخ تورم؛ شرایط اقتصادی کشورهای تولیدکننده طلا؛ نرخ ارز و… اشاره کرد. البته نباید از کاهش نرخ بهره بانکی در ایالات متحده آمریکا به عنوان عاملی اثرگذار بر قیمت طلای جهانی غافل شد؛ چراکه هم‎زمان با کاهش نرخ بهره، امکان سرمایه‌گذاری در بانک‌ها کاهش می‌یابد و به دنبال آن سرمایه‌گذاران بیشتری در پی سرمایه‌گذاری در بازار کالاهایی مانند طلا خواهند رفت. همچنین با توجه به اینکه ۲۰ درصد اندوخته بانک‌های مرکزی جهان را طلا تشکیل می‌دهد، از این رو کشورهای مطرحی همچون چین به دنبال افزایش خرید سنگ طلا و رشد تولید این فلز گران‌بها بوده اند تا ضمن افزایش ذخایر طلا، قدرت پولی خود را نیز در گذر زمان افزایش دهند.

در این میان، بازار طلای ایران نیز با نوسانات قابل‌توجهی طی ماه‌های اخیر همراه بوده است؛ به نحوی که قیمت این فلز گران‌بها در سه ماهه پایانی سال ۱۴۰۲، با رشد چشمگیری همراه شد و این روند افزایشی در فروردین ماه سال جاری نیز ادامه پیدا کرد. در واقع می‌توان گفت رشد قیمت طلا در این بازه زمانی، بیشتر متاثر از افزایش نرخ ارز در روزهای پایانی سال و جهش قیمت این فلز گران‌بها در بازارهای جهانی بود. لازم به ذکر است که نرخ ارز به عنوان عاملی بسیار مهم و اثرگذار در قیمت طلا در بازار داخلی به شمار می‌آید و افت نرخ ارز طی هفته‌های اخیر، منجر به کاهش قیمت این فلز گران‌بها در سطح بازار شده است. از طرفی نوسانات اقتصادی در کشور و وضع بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه نیز بر قیمت طلا بی‌تاثیر نیست؛ به نحوی که برای مثال اخیرا قانون وضع مالیات بر طلا، منجر به ایجاد اخلال در بازار و به دنبال آن خروج طلا از مسیر واقعی خود شده است. در حالی که بانک مرکزی اعلام کرده این اقدام با هدف کنترل تورم انجام می‌شود اما به نظر می‌رسد دولت به دنبال ایجاد یک منبع درآمدی جدید از طریق اخذ مالیات بر این فلز گران‌بهاست.

بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده، قیمت طلا چه در بازارهای داخلی و چه جهانی در آینده پیش رو افزایش خواهد یافت. برای مثال، طی یک تا دو سال گذشته پیش‌بینی می‌شد قیمت طلا به کانال دو هزار دلار در هر اونس برسد. در ادامه نه تنها طلا موفق به فتح این کانال قیمتی شد بلکه رکورد تاریخی دو هزار و ۵۰۰ دلار در هر اونس را نیز ثبت کرد و در حال حاضر به محدود حدود دو هزار و ۳۰۰ دلار در هر اونس رسیده است. باید توجه داشت که ذخایر جهانی طلا محدود هستند و بر همین اساس اگر میزان تقاضا و خرید این فلز گران‌بها کماکان ادامه پیدا کند، می‌توان محدوده قیمتی دو هزار و ۵۰۰ دلار در پایان سال جاری میلادی را برای آن متصور شد. از سوی دیگر، تنش‌های ژئوپلیتیکی در جهان می‌تواند قیمت طلا را به سه هزار دلار در هر اونس نیز افزایش دهد. در چنین شرایطی اگر ما بتوانیم میزان سرمایه‌گذاری خود در حوزه اکتشافات ذخایر طلا و به دنبال آن استخراج و فرآوری این فلز گران‌بها را افزایش دهیم، بدون شک آینده روشنی پیش روی صنعت و بازار طلای کشور خواهد بود و گوی سبقت را در رقابت با کشورهای منطقه همچون عربستان سعودی که سرمایه‌گذاری چشمگیری در حوزه طلا داشته‌اند، خواهیم ربود.

یادداشت: سید احمد مشکانی – مدیر ارشد گروه معدنی و بازرگانی زرمش

انتهای پیام//